{"id":3039,"date":"2025-03-01T07:00:17","date_gmt":"2025-02-28T22:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/church-of-god\/church-history\/"},"modified":"2025-04-03T11:28:27","modified_gmt":"2025-04-03T02:28:27","slug":"church-history","status":"publish","type":"church-of-god","link":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/","title":{"rendered":"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi <br>| S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi"},"content":{"rendered":"<p>2000 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u1ebfn tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00edch th\u00e2n l\u1eadp n\u00ean H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a Ng\u00e0i. H\u1ed9i Th\u00e1nh \u1ea5y c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u201c<a href=\"\/vi\/church-of-god\/early-church\/\">H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi<\/a>\u201d. H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u01b0u gi\u1eef l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 l\u1eadp n\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c lan r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u1ecdi n\u01a1i kh\u1eafp \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 nh\u1edd c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 si\u00eang n\u0103ng rao truy\u1ec1n Tin L\u00e0nh giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi. Th\u1eddi gian tr\u00f4i qua v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 qua \u0111\u1eddi, trong khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ho\u00e0n c\u1ea3nh v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111a d\u1ea1ng gia nh\u1eadp \u0111\u1ea1o th\u00ec t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng thu\u1ea7n khi\u1ebft ban \u0111\u1ea7u d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecb phai nh\u1ea1t \u0111i. Tr\u1ea3i qua l\u1ecbch s\u1eed th\u0103ng tr\u1ea7m ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 vi\u1ec7c b\u1ecb th\u1ebf t\u1ee5c h\u00f3a sau c\u00e1c cu\u1ed9c <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/persecution-in-the-roman-empire\/\">b\u1ee9c h\u1ea1i<\/a> th\u1ea3m kh\u1ed1c, H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi do \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u1eadp n\u00ean v\u00e0 g\u00ecn gi\u1eef l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u00e3 b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng d\u1ea5u v\u1ebft.<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ebf gian ng\u00e0y nay c\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1c h\u1ed9i th\u00e1nh \u0111ang k\u00eau la r\u1eb1ng tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, H\u1ed9i Th\u00e1nh n\u00e0o th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u00ednh th\u1ed1ng? H\u00e3y c\u00f9ng t\u00ecm l\u1eddi \u0111\u00e1p \u1ea5y b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1eadp trung v\u00e0o l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi g\u00ecn gi\u1eef c\u00e1ch \u0111\u00e2y 2000 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, c\u00f9ng l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 l\u1eddi ti\u00ean tri trong Kinh Th\u00e1nh.<\/p>\n<h2 id=\"lich-su-hoi-thanh-so-khai-thoi-dai-duc-chua-jesus-va-cac-su-do\">L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh s\u01a1 khai: th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3<\/h2>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 rao gi\u1ea3ng Tin L\u00e0nh c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean \u0110\u00e0ng v\u00e0 l\u1eadp ra H\u1ed9i Th\u00e1nh (Mathi\u01a1 16:18). T\u00ean c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh m\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 nh\u01b0 Phier\u01a1, Gi\u0103ng, Phaol\u00f4 v.v&#8230; \u0111\u00e3 \u0111i ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi (I C\u00f4rinht\u00f4 1:2, 11:22, Galati 1:13). \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh trong H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u00e0 vi\u1ec7c g\u00ecn gi\u1eef l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi nh\u01b0 <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/what-is-sabbath-in-bible\/\">ng\u00e0y Sab\u00e1t<\/a><sup>1<\/sup>, <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/what-is-the-significance-of-the-passover\/\">L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua<\/a><sup>2<\/sup> v.v&#8230; l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<ol class=\"sup-desc\">\n<li>Ng\u00e0y Sab\u00e1t: Ng\u00e0y nay, \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c h\u1ed9i th\u00e1nh \u0111\u1ec1u gi\u1eef th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u1ee7 nh\u1eadt, th\u1ebf nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus ch\u01b0a bao gi\u1edd ph\u00e1n d\u1ea1y th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 lu\u00f4n d\u00e2ng th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o Th\u1ee9 B\u1ea3y &#8211; l\u00e0 ng\u00e0y Sab\u00e1t (Luca 4:16). H\u01a1n n\u1eefa, Ng\u00e0i c\u00f2n d\u1ea1y d\u1ed7 r\u1eb1ng ng\u00e0y Sab\u00e1t l\u00e0 l\u1ebd th\u1eadt m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y t\u1eadn c\u00f9ng th\u1ebf gian (Mathi\u01a1 24:20). H\u1ed9i Th\u00e1nh s\u01a1 khai \u0111\u00e3 gi\u1eef ng\u00e0y Sab\u00e1t nh\u01b0 lu\u1eadt l\u1ec7 theo t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus (C\u00f4ng V\u1ee5 C\u00e1c S\u1ee9 \u0110\u1ed3 17:2).<\/li>\n<li>L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua: \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 l\u1eadp ra giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00f4ng qua L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0 ban ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh c\u1ee7a s\u1ef1 tha t\u1ed9i v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi (Mathi\u01a1 26:17-28, Luca 22:14-20, Gi\u0103ng 6:53-54). H\u1ed9i Th\u00e1nh s\u01a1 khai \u0111\u00e3 gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi theo Tin L\u00e0nh c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ (I C\u00f4rinht\u00f4 5:7-8, 11:23-26).<\/li>\n<\/ol>\n<p>Th\u1ebf nh\u01b0ng, th\u00f4ng qua v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 c\u1ecf l\u00f9ng v\u00e0 l\u00faa m\u00ec, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ti\u00ean tri r\u1eb1ng l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi n\u00e0y s\u1ebd b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t.<\/p>\n<blockquote class=\"line bible serif\"><p>\n\u201c\u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus ph\u00e1n v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c c\u00f9ng ch\u00fang r\u1eb1ng: N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean \u00d0\u00e0ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi kia gieo gi\u1ed1ng t\u1ed1t trong ru\u1ed9ng m\u00ecnh. Nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u01a1ng khi ng\u01b0\u1eddi ta ng\u1ee7, th\u00ec k\u1ebb th\u00f9 ch\u1ee7 ru\u1ed9ng li\u1ec1n \u0111\u1ebfn, gieo c\u1ecf l\u00f9ng v\u00e0o trong l\u00faa m\u00ec, r\u1ed3i \u0111i&#8230; H\u00e3y \u0111\u1ec3 cho c\u1ea3 hai th\u1ee9 c\u00f9ng l\u1edbn l\u00ean cho \u0111\u1ebfn m\u00f9a g\u1eb7t; \u0111\u1ebfn m\u00f9a g\u1eb7t, ta s\u1ebd d\u1eb7n con g\u1eb7t r\u1eb1ng: Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y nh\u1ed5 c\u1ecf l\u00f9ng, b\u00f3 l\u1ea1i t\u1eebng b\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ed1t \u0111i; song h\u00e3y th\u00e2u tr\u1eef l\u00faa m\u00ec v\u00e0o kho ta.\u201d\n<small>Mathi\u01a1 13:24-30<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<p>K\u1ebb th\u00f9 gieo th\u00eam c\u1ecf l\u00f9ng v\u00e0o trong ru\u1ed9ng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 \u0111\u00e3 gieo gi\u1ed1ng t\u1ed1t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ngh\u0129a l\u00e0 sau th\u1eddi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, Satan s\u1ebd khi\u1ebfn cho c\u1ea3 th\u1ebf gian \u0111\u1ea7y \u1eafp gi\u00e1o l\u00fd gi\u1ea3 d\u1ed1i, t\u1ee9c l\u00e0 s\u1ef1 tr\u00e1i lu\u1eadt ph\u00e1p (Mathi\u01a1 13:36-42). L\u1eddi ti\u00ean tri c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng nghi\u1ec7m m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n<h3 id=\"la-ma-buc-hai-co-doc-giao-va-su-phan-chia-hoi-thanh\">La M\u00e3 b\u1ee9c h\u1ea1i C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n chia H\u1ed9i Th\u00e1nh<\/h3>\n<p>Sau khi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus th\u0103ng thi\u00ean, Tin L\u00e0nh giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t ra kh\u1ecfi v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Giu\u0111a v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n b\u00e1 \u0111\u1ebfn t\u1eadn \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3. T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o ch\u1ec9 tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i t\u00f4n th\u1edd c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c v\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean \u0111\u00e3 chu\u1ed1c l\u1ea5y s\u1ef1 ph\u1ea3n c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3. Do \u0111\u00f3, C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o \u0111\u00e3 ch\u1ecbu s\u1ef1 b\u1eaft b\u1edb nghi\u00eam tr\u1ecdng b\u1edfi \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 trong su\u1ed1t kho\u1ea3ng 250 n\u0103m k\u1ec3 t\u1eeb th\u1eddi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Nero \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u0103m 313. Nhi\u1ec1u th\u00e1nh \u0111\u1ed3 v\u00ec c\u1edb kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u00e0nh h\u00ecnh tr\u00ean th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1 ho\u1eb7c b\u1ecb thi\u00eau s\u1ed1ng, b\u1ecb l\u00e0m m\u1ed3i cho th\u00fa d\u1eef trong \u0111\u1ea5u tr\u01b0\u1eddng h\u00ecnh tr\u00f2n.<\/p>\n<p>D\u1ea7u trong m\u1ecdi s\u1ef1 kh\u1ed5 n\u1ea1n nh\u01b0ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3 H\u1ed9i Th\u00e1nh s\u01a1 khai \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb b\u1ebb g\u00e3y. H\u1ecd \u0111\u00e3 n\u1eafm ch\u1eafc v\u00e0 g\u00ecn gi\u1eef l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus d\u1ea1y d\u1ed7 v\u00e0 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng. Song, \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 2 sau khi c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, th\u00ec nh\u1eefng v\u1ebft n\u1ee9t trong t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n. M\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd th\u00eam \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ. H\u1ed9i Th\u00e1nh b\u1ecb ph\u00e2n chia ra th\u00e0nh H\u1ed9i Th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u1eabn gi\u1eef l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3, v\u00e0 h\u1ed9i th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng gi\u1eef lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, \u0111\u1ea1o Mithra &#8211; t\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o th\u1edd th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi m\u00e0 c\u00f3 ng\u00e0y th\u00e1nh l\u00e0 Ch\u1ee7 nh\u1eadt \u0111ang r\u1ea5t th\u1ecbnh h\u00e0nh \u1edf \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3. H\u1ed9i th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 trung t\u00e2m l\u00e0 La M\u00e3 \u0111\u00e3 b\u1ecf ng\u00e0y Sab\u00e1t v\u00e0 chuy\u1ec3n sang th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 2. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, H\u1ed9i Th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ng\u00e0y Sab\u00e1t cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111\u1ea1i Constantine v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 4.<\/p>\n<blockquote class=\"line\"><p>\n\u201cConstantine \u0110\u1ea1i \u0111\u1ebf ban h\u00e0nh s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean, b\u1eaft bu\u1ed9c c\u00f4ng v\u1ee5 h\u00e0nh ch\u00e1nh v\u00e0 t\u01b0 ph\u00e1p ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0ng ngh\u1ec9 v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt, r\u1ed3i c\u1ea5m vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 c\u1ea5m xem cu\u1ed9c bi\u1ec3u di\u1ec5n v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y. Song, \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh chuy\u1ec3n ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u00e0y Sab\u00e1t c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc sang Ch\u1ee7 nh\u1eadt. Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u1eabn gi\u1eef Th\u1ee9 B\u1ea3y l\u00e0 ng\u00e0y Sab\u00e1t.\u201d\n<small>\u201cS\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh\u201d, Kim Ui Hwan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, NXB Sejong Mun Hoa Sa, n\u0103m 2000, trang 145.<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<p>Ngo\u00e0i ra, h\u1ed9i th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f2n r\u1eddi b\u1ecf s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ, h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u1eed h\u00e0nh nghi th\u1ee9c l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt \u0111\u1ebfn sau L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, t\u1ee9c l\u00e0 v\u00e0o L\u1ec5 Ph\u1ee5c Sinh. H\u1ed9i th\u00e1nh La M\u00e3, l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a h\u1ed9i th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, \u0111\u00e3 \u0111i m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc xa h\u01a1n, \u00e9p bu\u1ed9c c\u00e1c H\u1ed9i Th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0m theo c\u00e1c t\u1eadp qu\u00e1n c\u1ee7a m\u00ecnh, trong khi H\u1ed9i Th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u1eabn c\u1eed h\u00e0nh nghi th\u1ee9c l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh v\u00e0o L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua theo t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3. H\u1ed9i Th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, th\u1ebf nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111ang d\u1ea7n b\u1ecb l\u1ea5n \u00e1t b\u1edfi s\u1ef1 tr\u00e1i lu\u1eadt ph\u00e1p &#8211; l\u00e0 th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ra d\u1ef1a tr\u00ean \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<blockquote class=\"line\"><p>\n\u201cSong, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa h\u1ed9i th\u00e1nh \u0110\u00f4ng T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ng\u00e0y quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u1edf Asi l\u00e0 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng Nisan&#8230; \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00f3i quen c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh (Eucharist). Song, h\u1ed9i th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ki\u00eang \u0103n cho t\u1edbi t\u1eadn Ch\u1ee7 nh\u1eadt \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn sau ng\u00e0y 14 th\u00e1ng Nisan, r\u1ed3i c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua&#8230; V\u00e0o n\u0103m 155, Polycap \u0111\u00e3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u1edbi Anicetus, l\u00e0 gi\u00e1o ho\u00e0ng La M\u00e3, nh\u01b0ng c\u1ea3 hai b\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u00e3 th\u1ecfa thu\u1eadn gi\u1eef ng\u00e0y \u1ea5y theo c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. &#8230; Giai \u0111o\u1ea1n quan tr\u1ecdng h\u01a1n trong cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra t\u1ea1i La M\u00e3 v\u00e0o n\u0103m 197. Victor &#8211; gi\u00e1o ho\u00e0ng La M\u00e3, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c h\u01a1n Anicetus r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u00e3 l\u00e0m ng\u01b0ng l\u1ea1i m\u1ecdi s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n, v\u00e0 \u00e9p bu\u1ed9c t\u1ea5t th\u1ea3y m\u1ecdi h\u1ed9i th\u00e1nh ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 quy t\u1eafc Dominical &#8211; b\u1eaft bu\u1ed9c gi\u1eef L\u1ec5 Ph\u1ee5c Sinh v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt.\n<small>J.W.C Wand,\u201dS\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh (T\u1eadp 1)\u201d, D\u1ecbch: Lee Jang Sik, H\u1ed9i V\u0103n th\u01b0 C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o \u0110\u1ea1i H\u00e0n, n\u0103m 2000, trang 121-122.<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"co-doc-giao-bi-the-tuc-hoa-va-le-that-giao-uoc-moi-bi-xoa-bo\">C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o b\u1ecb th\u1ebf t\u1ee5c h\u00f3a v\u00e0 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf<\/h3>\n<p>N\u0103m 313, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf La M\u00e3 Constantine ban h\u00e0nh S\u1eafc l\u1ec7nh Milan, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh. B\u1edfi vi\u1ec7c c\u00f4ng nh\u1eadn C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o th\u00f4ng qua s\u1eafc l\u1ec7nh Milan, Constantine \u0111\u00e3 d\u1ea7n m\u1edf ra ch\u00ednh s\u00e1ch \u1ee7ng h\u1ed9 v\u00e0 \u01b0u \u0111\u00e3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o. H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao l\u00ean trong th\u1ebf gian, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u00f5 v\u1ec1 C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o c\u0169ng \u0111\u1ed5 d\u1ed3n \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Th\u00e1nh. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf La M\u00e3 \u0111\u00e3 l\u1ee3i d\u1ee5ng C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o v\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Trong t\u00ecnh hu\u1ed1ng th\u1ec3 \u1ea5y, H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng b\u1ecb th\u1ebf t\u1ee5c h\u00f3a v\u00e0 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi c\u0169ng b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t. N\u0103m 321, Constantine ban h\u00e0nh l\u1ec7nh ngh\u1ec9 vi\u1ec7c v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt, kh\u00f4ng ch\u1ec9 h\u1ed9i th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, m\u00e0 k\u1ec3 c\u1ea3 c\u00e1c H\u1ed9i Th\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng c\u0169ng t\u1eeb b\u1ecf ng\u00e0y Sab\u00e1t v\u00e0 chuy\u1ec3n sang th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt. N\u0103m 325, <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/new-covenant-passover\/\">L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf<\/a> t\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb t\u00f4n gi\u00e1o Nicaea \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp b\u1edfi Constantine. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh v\u00e0o L\u1ec5 Ph\u1ee5c Sinh theo ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ed9i th\u00e1nh La M\u00e3. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1eady, h\u1ed9i th\u00e1nh La M\u00e3 c\u00f2n bi\u1ebfn ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 12 &#8211; ng\u00e0y sinh c\u1ee7a th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi Mithra th\u00e0nh ng\u00e0y gi\u00e1ng sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3 b\u1ecf \u0111i l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn phong t\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi, r\u1ed3i tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gi\u00e1o c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 v\u00e0o n\u0103m 392. C\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3 mong mu\u1ed1n l\u00e0m theo s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u1ea9n tr\u1ed1n trong n\u00fai v\u00e0 sa m\u1ea1c \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1ea1ch \u0111\u1eadp c\u1ee7a l\u1ebd th\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<h2 id=\"lich-su-hoi-thanh-thoi-trung-co-thoi-dai-che-do-giao-hoang-thoi-ky-toi-tam-ton-giao\">L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh th\u1eddi Trung c\u1ed5: Th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u00e1o ho\u00e0ng (Th\u1eddi k\u1ef3 t\u1ed1i t\u0103m t\u00f4n gi\u00e1o)<\/h2>\n<p>Khi s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 b\u1ecb suy y\u1ebfu, c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c German t\u1eeb ph\u00eda B\u1eafc \u0111\u00e3 di c\u01b0 xu\u1ed1ng v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u1ed1c gia c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3. Tr\u1ea3i qua h\u00e0ng lo\u1ea1t c\u00e1c tr\u1edf ng\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u1ea3i \u0111\u1ea1o sang C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3, v\u00e0 l\u00fac n\u00e0y gi\u00e1o ho\u00e0ng n\u1ed5i l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3 &#8211; ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00e0nh gi\u00e1o l\u00fd gi\u1ea3 d\u1ed1i, \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ef1c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1eddi \u0111\u1ea1i t\u1ed1i t\u0103m t\u00f4n gi\u00e1o &#8211; th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ebd th\u1eadt, t\u1ee9c l\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>Trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y, m\u1ecdi \u00fd ki\u1ebfn \u200b\u200bch\u1ec9 tr\u00edch s\u1ef1 b\u1ea5t ch\u00ednh th\u1ed1i n\u00e1t c\u1ee7a C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1edbt l\u1edd. Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3 \u0111\u00e3 tr\u1eeb kh\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u00ea ph\u00e1n h\u1ecd v\u00e0 l\u1eadp ra t\u00f2a \u00e1n t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec quy\u1ec1n l\u1ef1c. V\u00f4 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i t\u00e0 \u0111\u1ea1o, b\u1ecb tra t\u1ea5n d\u00e3 man v\u00e0 gi\u1ebft ch\u1ebft.<\/p>\n<blockquote class=\"line\"><p>\n\u201cT\u00f2a \u00e1n t\u00f4n gi\u00e1o, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cV\u0103n ph\u00f2ng Th\u00e1nh\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp n\u00ean b\u1edfi gi\u00e1o ho\u00e0ng Innocent III v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n thi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi th\u1eddi gi\u00e1o ho\u00e0ng th\u1ee9 hai sau \u0111\u00f3, Gregory IX. &#8230; H\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh c\u00e1c tu s\u0129 v\u00e0 linh m\u1ee5c trong b\u1ed9 trang ph\u1ee5c th\u00e1nh thi\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh b\u1eb1ng s\u1ef1 t\u00e0n \u00e1c nh\u1eabn t\u00e2m v\u00e0 v\u00f4 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o khi tra t\u1ea5n v\u00e0 thi\u00eau s\u1ed1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef v\u00f4 t\u1ed9i, v\u00e0 l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u00e2n danh \u0110\u1ea5ng Christ theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a \u201cNg\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\u201d.<\/p>\n<p>TO\u00c0 \u00c1N T\u00d4N GI\u00c1O l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u00d4 NH\u1ee4C v\u00e0 HI\u1ec2M \u0110\u1ed8C NH\u1ea4T trong l\u1ecbch s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch m\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 ngh\u0129 ra v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng trong su\u1ed1t 500 n\u0103m \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh.\u201d\n<small>Henry H. Halley, \u201cS\u1ed5 tay Kinh Th\u00e1nh c\u1ee7a Halley\u201d, NXB Zondervan, 1962, trang 883<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<h2 id=\"lich-su-cai-cach-ton-giao-cai-cach-chua-tron-ven\">L\u1ecbch s\u1eed c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o: C\u1ea3i c\u00e1ch ch\u01b0a tr\u1ecdn v\u1eb9n<\/h2>\n<p>Khi s\u1ef1 th\u1ed1i n\u00e1t c\u1ee7a gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 vi\u1ec7c mua b\u00e1n th\u1ebb mi\u1ec5n t\u1ed9i, cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u1ecdn l\u1eeda c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u00e3 b\u00f9ng l\u00ean \u1edf ch\u00e2u \u00c2u. Cu\u1ed9c c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 th\u1ee9c h\u00f3a sau khi Martin Luther d\u00e1n 95 lu\u1eadn \u0111\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1edd t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Wittenberg \u1edf \u0110\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m 1517. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Zwingli v\u00e0 Calvin \u0111\u00e3 n\u1ed7 l\u1ef1c cho vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>C\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf, nhi\u1ec1u nh\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o d\u1ea5y l\u00ean v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 16 v\u00e0 ph\u00ea ph\u00e1n s\u1ef1 th\u1ed1i n\u00e1t c\u1ee7a gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3, h\u1ecd mu\u1ed1n l\u00e0m theo s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a Kinh Th\u00e1nh t\u00f9y theo \u00fd m\u00ecnh. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 nhi\u1ec1u h\u1ed9i th\u00e1nh tin l\u00e0nh sanh ra nh\u01b0 gi\u00e1o h\u1ed9i Luther, gi\u00e1o h\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o, h\u1ed9i th\u00e1nh B\u00e1pt\u00edt, gi\u00e1o h\u1ed9i gi\u00e1m l\u00fd v.v&#8230; Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1i n\u00e0y ch\u1ec9 k\u00eau la c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u1ee9c tin, m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ed3i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi nh\u01b0 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v.v&#8230; \u0110\u1ea1o tin l\u00e0nh \u0111\u00e3 l\u1eb7p l\u1ea1i y nguy\u00ean gi\u00e1o l\u00fd gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3 nh\u01b0 th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt.<\/p>\n<p>K\u1ec3 c\u1ea3 sau \u0111\u00f3 c\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7 Kinh Th\u00e1nh, th\u1ebf nh\u01b0ng kh\u00f4ng m\u1ed9t ai t\u00ecm l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e3 gi\u1eef. D\u00f9 quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o La M\u00e3 b\u1ecb s\u1ee5p \u0111\u1ed5, nh\u01b0ng gi\u00e1o l\u00fd gi\u1ea3 d\u1ed1i m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00e0m ra nh\u01b0 th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng Ch\u1ee7 nh\u1eadt v\u00e0 l\u1ec5 N\u00f4en th\u00ec v\u1eabn c\u00f2n y nguy\u00ean. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 cu\u1ed9c c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 16 m\u00e0 ngay c\u1ea3 s\u1ef1 c\u1ea3i c\u00e1ch c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n.<\/p>\n<h2 id=\"cai-cach-ton-giao-tron-ven-cuoi-cung-su-khoi-phuc-giao-uoc-moi-va-hoi-thanh-cua-duc-chua-troi\">C\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n cu\u1ed1i c\u00f9ng: s\u1ef1 kh\u00f4i ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi<\/h2>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi &#8211; \u0110\u1ea5ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1eeb bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1ee7 qu\u1ea3n m\u1ecdi l\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi. K\u1ec3 c\u1ea3 l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u0169ng v\u1eady. D\u00f9 gi\u00e1o l\u00fd gi\u1ea3 d\u1ed1i chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf nh\u1ea5t th\u1eddi v\u00e0 tr\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 Satan \u0111ang th\u1eafng th\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111\u00edch th\u00e2n \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi s\u1ebd ph\u00e1 v\u1ee1 quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a Satan v\u00e0 l\u00e0m cho c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 tr\u00e1i lu\u1eadt ph\u00e1p. Kinh Th\u00e1nh ti\u00ean tri tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/second-coming-jesus-restored-new-covenant\/\">s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ &#8211; \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus T\u00e1i L\u00e2m<\/a> s\u1ebd ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ecdi l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y.<\/p>\n<blockquote class=\"line bible serif\"><p>\n\u201cTa nh\u00ecn xem, c\u00e1i s\u1eebng \u0111\u00f3 tranh chi\u1ebfn c\u00f9ng c\u00e1c th\u00e1nh, v\u00e0 th\u1eafng tr\u1eadn, cho t\u1edbi khi \u0110\u1ea5ng Th\u01b0\u1ee3ng C\u1ed5 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, s\u1ef1 x\u00e9t \u0111o\u00e1n \u0111\u00e3 ban cho c\u00e1c th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng R\u1ea5t Cao v\u00e0 th\u00ec gi\u1edd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, l\u00e0 khi c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh.\u201d\n<small>\u0110ani\u00ean 7:21-22<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\u201cC\u00e1i s\u1eebng \u0111\u00f3\u201d l\u00e0 c\u00e1i s\u1eebng nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn trong \u0110ani\u00ean ch\u01b0\u01a1ng 7 c\u00e2u 25. C\u00e1i s\u1eebng nh\u1ecf \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i th\u1eddi k\u1ef3 v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 tranh chi\u1ebfn v\u1edbi c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3, ch\u1ec9 ra th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng \u201c\u0110\u1ea5ng Th\u01b0\u1ee3ng C\u1ed5\u201d s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u00e0 x\u00e9t \u0111o\u00e1n cho c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi s\u1ebd \u0111\u1ebfn tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 h\u1ee7y ph\u00e1 m\u1ecdi gi\u00e1o l\u00fd gi\u1ea3 d\u1ed1i v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i b\u1eb1ng l\u1ebd th\u1eadt.<\/p>\n<blockquote class=\"line bible serif\"><p>\n\u201cV\u1eady, c\u00f3 l\u1ebd n\u00e0o \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u1eb3ng x\u00e9t l\u1ebd c\u00f4ng b\u00ecnh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u00eam ng\u00e0y k\u00eau xin Ng\u00e0i, m\u00e0 l\u1ea1i ch\u1eadm ch\u1ea1p \u0111\u1ebfn c\u1ee9u h\u1ecd sao! Ta n\u00f3i c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, Ng\u00e0i s\u1ebd v\u1ed9i v\u00e0ng x\u00e9t l\u1ebd c\u00f4ng b\u00ecnh cho h\u1ecd. Song khi Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn, h\u00e1 s\u1ebd th\u1ea5y \u0111\u1ee9c tin tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t ch\u0103ng?\u201d\n<small>Luca 18:7-8<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ph\u00e1n r\u1eb1ng khi Ng\u00e0i t\u00e1i l\u00e2m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u1ee9c tin \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i tr\u00ean th\u1ebf gian. Nh\u01b0 l\u1eddi Ng\u00e0i b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc th\u00f4ng qua v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 c\u1ecf l\u00f9ng v\u00e0 l\u00faa m\u00ec, l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf b\u1edfi Satan v\u00e0 s\u1ef1 tr\u00e1i lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ea7y d\u1eaby tr\u00ean th\u1ebf gian. Gi\u1ea3 s\u1eed Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ph\u00e1n X\u00e9t cu\u1ed1i c\u00f9ng trong t\u00ecnh hu\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 ph\u00e1n x\u00e9t th\u1ebf gian ngay l\u1eadp t\u1ee9c th\u00ec kh\u00f4ng m\u1ed9t ai nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i. V\u00ec th\u1ebf, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus s\u1ebd t\u00e1i l\u00e2m v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u0110\u1ea5ng C\u1ee9u Ch\u00faa, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Ph\u00e1n X\u00e9t. Ng\u00e0i s\u1ebd <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/misconceptions-about-the-second-coming-of-jesus\/\">t\u00e1i l\u00e2m tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y ph\u00e1n x\u00e9t cu\u1ed1i c\u00f9ng<\/a> \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3 kh\u1ecfi xi\u1ec1ng x\u00edch c\u1ee7a s\u1ef1 tr\u00e1i lu\u1eadt ph\u00e1p b\u1eb1ng c\u00e1ch kh\u00f4i ph\u1ee5c m\u1ecdi l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0  <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/reformation-movement\/\">c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n<\/a> m\u00e0 \u0111\u00edch th\u00e2n \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0y.<\/p>\n<p>Trong s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n c\u0169ng ti\u00ean tri r\u1eb1ng <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/second-coming-jesus-restored-new-covenant\/\">\u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u00e0 ch\u1ed3i c\u1ee7a vua \u0110av\u00edt s\u1ebd t\u00e1i l\u00e2m<\/a> \u0111\u1ec3 m\u1edf ra quy\u1ec3n s\u00e1ch Kinh Th\u00e1nh \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u1ea5n (Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 5:1-5, 22:16). Ngh\u0129a l\u00e0, \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u00e0 t\u00ecm l\u1ea1i m\u1ecdi l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi b\u1ecb Satan ng\u0103n tr\u1edf khi\u1ebfn cho kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, Kinh Th\u00e1nh n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ea5ng Christ ph\u1ea3i xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1ea7n th\u1ee9 hai th\u00ec c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i.<\/p>\n<blockquote class=\"line bible serif\"><p>\n\u201cC\u0169ng v\u1eady, \u00d0\u1ea5ng Christ \u0111\u00e3 d\u00e2ng m\u00ecnh ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1eb7ng c\u1ea5t t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi; Ng\u00e0i l\u1ea1i s\u1ebd hi\u1ec7n ra l\u1ea7n th\u1ee9 hai, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ea5t t\u1ed9i \u0111i n\u1eefa, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 ban s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i cho k\u1ebb ch\u1edd \u0111\u1ee3i Ng\u00e0i.\u201d\n<small>H\u00eab\u01a1r\u01a1 9:28<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\u0110\u1ea5ng l\u00e0m \u1ee9ng nghi\u1ec7m h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi l\u1eddi ti\u00ean tri Kinh Th\u00e1nh th\u1ec3 n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/about\/\">\u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng<\/a>. \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng &#8211; \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c tr\u1ecdn v\u1eb9n l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef b\u1edfi H\u1ed9i Th\u00e1nh s\u01a1 khai nh\u01b0 ng\u00e0y Sab\u00e1t, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v.v&#8230; v\u00e0 \u0111\u00e3 l\u1eadp l\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. Ng\u00e0y nay, H\u1ed9i Th\u00e1nh g\u00ecn gi\u1eef l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u00e1o l\u00fd gi\u1ea3 d\u1ed1i m\u00e0 Satan gieo v\u00e0o, duy ch\u1ec9 l\u00e0 <a href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-of-god-established-by-ahnsahnghong\/\">H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi<\/a> do \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng l\u1eadp n\u00ean m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ec v\u1eady, H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u00e0 l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u00f3 l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"2000 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u1ebfn tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00edch th\u00e2n l\u1eadp n\u00ean H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a Ng\u00e0i. H\u1ed9i Th\u00e1nh \u1ea5y c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u201cH\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi\u201d. H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u01b0u gi\u1eef l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3&#8230;","protected":false},"author":9,"featured_media":2843,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[228,225],"tags":[250,259],"class_list":["post-3039","church-of-god","type-church-of-god","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-last-reformation","category-church-of-god","tag-reformation-vi","tag-church-of-god-vi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng - \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi t\u1eebng b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t trong d\u00f2ng ch\u1ea3y th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh, v\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi - l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng duy nh\u1ea5t.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng - \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi t\u1eebng b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t trong d\u00f2ng ch\u1ea3y th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh, v\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi - l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng duy nh\u1ea5t.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-03T02:28:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"938\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"24 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/\",\"name\":\"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg\",\"datePublished\":\"2025-02-28T22:00:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-03T02:28:27+00:00\",\"description\":\"\u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng - \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi t\u1eebng b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t trong d\u00f2ng ch\u1ea3y th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh, v\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi - l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng duy nh\u1ea5t.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg\",\"width\":1500,\"height\":938},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/\",\"name\":\"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng\",\"description\":\"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi-VN\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization\",\"name\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"width\":1001,\"height\":1331,\"caption\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.youtube.com\/WMSCOGTV\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi","description":"\u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng - \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi t\u1eebng b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t trong d\u00f2ng ch\u1ea3y th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh, v\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi - l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng duy nh\u1ea5t.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi","og_description":"\u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng - \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi t\u1eebng b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t trong d\u00f2ng ch\u1ea3y th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh, v\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi - l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng duy nh\u1ea5t.","og_url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/","og_site_name":"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng","article_modified_time":"2025-04-03T02:28:27+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":938,"url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"24 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/","name":"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg","datePublished":"2025-02-28T22:00:17+00:00","dateModified":"2025-04-03T02:28:27+00:00","description":"\u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng - \u0110\u1ea5ng Christ T\u00e1i L\u00e2m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ea3i c\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c to\u00e0n b\u1ed9 l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi t\u1eebng b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t trong d\u00f2ng ch\u1ea3y th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh, v\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi - l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng duy nh\u1ea5t.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi-VN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#primaryimage","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg","contentUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/church-history-and-church-of-god.jpg","width":1500,"height":938},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/church-of-god\/church-history\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"L\u1ecbch s\u1eed H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi | S\u1ef1 x\u00f3a b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ebd th\u1eadt giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/","name":"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng","description":"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi","publisher":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi-VN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization","name":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","contentUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","width":1001,"height":1331,"caption":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c"},"image":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.youtube.com\/WMSCOGTV"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/church-of-god\/3039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/church-of-god"}],"about":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/church-of-god"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3039"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/church-of-god\/3039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12683,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/church-of-god\/3039\/revisions\/12683"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}