{"id":3042,"date":"2021-07-07T16:38:58","date_gmt":"2021-07-07T07:38:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/jehovah-salvation-history\/"},"modified":"2022-04-06T15:21:30","modified_gmt":"2022-04-06T06:21:30","slug":"jehovah-salvation-history","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/","title":{"rendered":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc <br>| T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc"},"content":{"rendered":"<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111ang \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u r\u1ed7i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1edfi danh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va, Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn d\u00e2n t\u1ed9c Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef g\u00ecn giao \u01b0\u1edbc. Th\u00f4ng qua l\u1ecbch s\u1eed C\u1ef1u \u01af\u1edbc nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 theo d\u00f5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ed5ng th\u1ec3 d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh.<\/p>\n<h2 id=\"cong-cuoc-cuu-chuoc-cua-giehova-duc-chua-troi-i-sang-tao-troi-dat-thoi-dai-bo-toc\">C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi I: S\u00e1ng t\u1ea1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t &#8211; Th\u1eddi \u0111\u1ea1i b\u1ed9 t\u1ed9c<\/h2>\n<h3 id=\"adam-va-eva-bi-duoi-ra\">A\u0111am v\u00e0 \u00cava b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra<\/h3>\n<p>Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t mu\u00f4n v\u1eadt, Ng\u00e0i d\u1ef1ng n\u00ean lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng b\u1ee5i \u0111\u1ea5t v\u00e0 sanh kh\u00ed, r\u1ed3i cho h\u1ecd \u1edf trong v\u01b0\u1eddn \u00ca\u0111en. Trong v\u01b0\u1eddn \u00ca\u0111en c\u00f3 <a href=\"\/vi\/christ\/tree-of-life-bible\">tr\u00e1i s\u1ef1 s\u1ed1ng<\/a> m\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0103n v\u00e0o th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi, th\u1ebf nh\u01b0ng <a href=\"\/vi\/christ\/adam-eve\">A\u0111am v\u00e0 \u00cava<\/a> \u0111\u00e3 h\u00e1i \u0103n tr\u00e1i thi\u1ec7n \u00e1c v\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1edfi s\u1ef1 c\u00e1m d\u1ed7 c\u1ee7a con r\u1eafn, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra kh\u1ecfi v\u01b0\u1eddn \u00ca\u0111en.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 cho A\u0111am th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ebd th\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c tr\u00e1i s\u1ef1 s\u1ed1ng. N\u00ean A\u0111am \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf cho Cain v\u00e0 Ab\u00ean v\u1ec1 l\u1ebd th\u1eadt \u1ea5y. Song, Cain \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eadn l\u1ebd th\u1eadt \u1ea5y m\u00e0 l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ebf l\u1ec5 b\u1eb1ng th\u1ed5 s\u1ea3n theo \u00fd ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00f2n Ab\u00ean nh\u1eadn l\u1ea5y l\u1ebd th\u1eadt \u1ea5y b\u1eb1ng t\u1ea5m l\u00f2ng v\u00e2ng ph\u1ee5c n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 huy\u1ebft c\u1ee7a chi\u00ean con \u0111\u1ec3 d\u00e2ng t\u1ebf l\u1ec5, v\u00ec v\u1eady \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ee7a Ab\u00ean (S\u00e1ng Th\u1ebf K\u00fd 4:1-4). Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ebf l\u1ec5 b\u1edfi s\u1ef1 \u0111\u1ed5 huy\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111\u1ea1i M\u00f4ise (S\u00e1ng Th\u1ebf K\u00fd 8:20-21, 12:7, 15:9).<\/p>\n<h3 id=\"duc-chua-troi-chon-noe\">\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u1ecdn N\u00f4\u00ea<\/h3>\n<p>Trong s\u1ed1 con ch\u00e1u c\u1ee7a A\u0111am c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi nh\u01b0 Ab\u00ean v\u00e0 H\u00ean\u00f3c, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady. R\u1ed1t cu\u1ed9c, \u0111\u1ebfn th\u1eddi k\u1ef3 <a href=\"\/vi\/christ\/noah-ark-bible-and-flood\">N\u00f4\u00ea<\/a>, th\u1ebf gian \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y d\u1eaby t\u1ed9i \u00e1c n\u00ean Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ee7y di\u1ec7t th\u1ebf gian b\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t. D\u1ea7u v\u1eady, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, Ng\u00e0i ph\u00e1n d\u1eb7n N\u00f4\u00ea \u0111\u00f3ng t\u00e0u tr\u01b0\u1edbc c\u01a1n n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t v\u00e0 ban cho \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i.<\/p>\n<p>Sau tr\u1eadn n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t, con ch\u00e1u c\u1ee7a N\u00f4\u00ea \u0111\u00e3 t\u1ee5 h\u1ecdp l\u1ea1i b\u1eb1ng t\u1ea5m l\u00f2ng ki\u00eau ng\u1ea1o m\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e1p Bab\u00ean, \u0111i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u00e0m l\u1ed9n x\u1ed9n ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u00e3 t\u1eebng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t cho \u0111\u1ebfn khi \u1ea5y, khi\u1ebfn cho h\u1ecd kh\u00f4ng nghe hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a nhau v\u00e0 l\u00e0m cho t\u1ea3n ra kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<h3 id=\"duc-chua-troi-lap-giao-uoc-voi-apraham\">\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc v\u1edbi \u00c1praham<\/h3>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi \u00c1praham l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf Ur\u01a1, thu\u1ed9c x\u1ee9 Canh\u0111\u00ea. Ng\u00e0i h\u1ee9a th\u00eam cho \u00c1praham d\u00f2ng d\u00f5i \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac v\u00e0 s\u1ebd ban x\u1ee9 Canaan l\u00e0m c\u01a1 nghi\u1ec7p. \u00c1praham \u0111\u00e3 v\u00e2ng ph\u1ee5c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 x\u1ee9 Canaan. Khi \u00c1praham \u0111\u01b0\u1ee3c 99 tu\u1ed5i, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc v\u1edbi \u00c1praham v\u00e0 v\u1edbi d\u00f2ng d\u00f5i m\u00e0 \u00c1praham s\u1ebd sanh ra v\u00e0o n\u0103m sau, v\u00e0 h\u1ee9a r\u1eb1ng Ng\u00e0i s\u1ebd l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd. R\u1ed3i Ng\u00e0i l\u1ea5y ph\u00e9p c\u1eaft b\u00ec l\u00e0m d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc (S\u00e1ng Th\u1ebf K\u00fd 17:1-14).<\/p>\n<h3 id=\"ysac-giacop-va-ysoraen\">Ys\u00e1c, Giac\u1ed1p, v\u00e0 Ys\u01a1ra\u00ean<\/h3>\n<p>Theo l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, khi \u00c1praham \u0111\u01b0\u1ee3c 100 tu\u1ed5i, Ys\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c sanh ra th\u00f4ng qua th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a Sara &#8211; v\u1ee3 c\u1ee7a \u00c1praham. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi cho Ys\u00e1c k\u1ebf th\u1eeba c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u00c1praham. Ys\u00e1c c\u00f3 hai con trai sinh \u0111\u00f4i l\u00e0 \u00casau v\u00e0 Giac\u1ed1p, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi em l\u00e0 Giac\u1ed1p &#8211; ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee9a tr\u01b0\u1edbc khi sanh ra, khi\u1ebfn cho Giac\u1ed1p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n tr\u01b0\u1edfng nam v\u00e0 s\u1ef1 ch\u00fac ph\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u00fac ph\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, Giac\u1ed1p \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng m\u1ecdi s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u201cYs\u01a1ra\u00ean\u201d.<\/p>\n<p>Khi x\u1ee9 Canaan x\u1ea3y ra h\u1ea1n h\u00e1n l\u1edbn, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi cho gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a Giac\u1ed1p d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u00cad\u00edpt\u00f4 v\u00e0 c\u1ee9u r\u1ed7i h\u1ecd th\u00f4ng qua Gi\u00f4s\u00e9p &#8211; l\u00e0 con trai th\u1ee9 11 c\u1ee7a Giac\u1ed1p. Th\u1eddi gian tr\u00f4i qua, 12 chi ph\u00e1i Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb 12 ng\u01b0\u1eddi con trai c\u1ee7a Giac\u1ed1p. Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c l\u1edbn \u1edf x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4. Th\u1ebf nh\u01b0ng, h\u1ecd ph\u1ea3i h\u1ee9ng ch\u1ecbu s\u1ef1 chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a Phara\u00f4n &#8211; vua \u00cad\u00edpt\u00f4 lu\u00f4n \u0111\u1ec3 m\u1eaft \u0111\u1ebfn h\u1ecd, n\u00ean d\u1ea7n d\u1ea7n h\u1ecd b\u1ecb r\u01a1i v\u00e0o c\u1ea3nh n\u00f4 l\u1ec7.<\/p>\n<h2 id=\"cong-cuoc-cuu-chuoc-cua-giehova-duc-chua-troi-ii-thoi-ky-xuat-edipto-vuong-quoc-thong-nhat\">C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi II: Th\u1eddi k\u1ef3 xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 &#8211; V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ed1ng nh\u1ea5t<\/h2>\n<h3 id=\"duc-chua-troi-lap-giao-uoc-voi-dan-ysoraen-va-dan-dat-ho-di-den-xu-canaan\">\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc v\u1edbi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd \u0111i \u0111\u1ebfn x\u1ee9 Canaan<\/h3>\n<p>Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 sai \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri M\u00f4ise \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng d\u00e2n t\u1ed9c Ys\u01a1ra\u00ean ra kh\u1ecfi cu\u1ed9c s\u1ed1ng n\u00f4 l\u1ec7 t\u1ea1i x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4. Sau \u0111\u00f3, Ng\u00e0i tuy\u00ean b\u1ed1 M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n tr\u00ean n\u00fai Sinai v\u00e0 l\u1eadp th\u00e0nh giao \u01b0\u1edbc, g\u1ecdi l\u00e0 \u201cgiao \u01b0\u1edbc c\u0169\u201d hay \u201clu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise\u201d. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2ng t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u1ed5 huy\u1ebft l\u01b0u truy\u1ec1n t\u1eeb th\u1eddi A\u0111am nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh lu\u1eadt ph\u00e1p. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ph\u00e1n r\u1eb1ng Ng\u00e0i s\u1ebd l\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1eabn d\u1eaft ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean \u0111i \u0111\u1ebfn x\u1ee9 Canaan theo nh\u01b0 l\u1eddi Ng\u00e0i h\u1ee9a v\u1edbi \u00c1praham trong qu\u00e1 kh\u1ee9. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u1ea1y d\u1ed7 lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a Ng\u00e0i cho d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng v\u1eafng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 x\u1ee9 Canaan. \u1ea4y l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n gi\u1eef g\u00ecn giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 nh\u1eadn l\u00e3nh ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh. L\u1ecbch s\u1eed 40 n\u0103m \u0111\u1ed3ng v\u1eafng c\u1ee7a d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean l\u00e0 th\u1eddi gian r\u00e8n luy\u1ec7n v\u00e0 th\u1eed th\u00e1ch xem h\u1ecd c\u00f3 v\u00e2ng ph\u1ee5c \u0111\u1ed1i v\u1edbi giao \u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi hay kh\u00f4ng (Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 8:1-16). H\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed th\u00e1ch n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb ng\u00e3 ch\u1ebft trong \u0111\u1ed3ng v\u1eafng. Ch\u1ec9 c\u00f3 Gi\u00f4su\u00ea v\u00e0 Cal\u00e9p c\u00f9ng th\u1ebf h\u1ec7 th\u1ee9 hai trong \u0111\u1ed3ng v\u1eafng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i v\u00e0o x\u1ee9 Canaan v\u00e0 h\u01b0\u1edfng s\u1ef1 ngh\u1ec9 ng\u01a1i.<\/p>\n<h3 id=\"quen-loi-giao-uoc-va-tho-lay-hinh-tuong\">Qu\u00ean l\u1eddi giao \u01b0\u1edbc v\u00e0 th\u1edd l\u1ea1y h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng<\/h3>\n<p>D\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ee9 Canaan sau khi k\u1ebft th\u00fac 40 n\u0103m cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng v\u1eafng, h\u1ecd \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c x\u1ee9 Canaan b\u1edfi nhi\u1ec1u cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh. Song, h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng g\u00ecn gi\u1eef tr\u1ecdn v\u1eb9n l\u1eddi ph\u00e1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi r\u1eb1ng h\u00e3y \u0111u\u1ed5i h\u1ebft th\u1ea3y nh\u1eefng d\u00e2n t\u1ed9c v\u1ed1n sinh s\u1ed1ng \u1edf x\u1ee9 \u1ea5y, v\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng \u0111\u00e3 qu\u00ean \u0111i giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 h\u1ecd l\u00e0m theo d\u00e2n Canaan v\u00e0 th\u1edd l\u1ea1y h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng. B\u1edfi c\u1edb t\u1ed9i l\u1ed7i \u1ea5y, d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean b\u1ecb ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i v\u00e0 \u00e1p b\u1ee9c t\u1eeb c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c xung quanh, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111au \u0111\u1edbn than th\u1edf l\u00ean \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi d\u1ea5y l\u00ean c\u00e1c quan x\u00e9t \u0111\u1ec3 c\u1ee9u h\u1ecd kh\u1ecfi s\u1ef1 ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i v\u00e0 \u00e1p b\u1ee9c c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9, nh\u01b0ng khi h\u00f2a b\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm l\u1ea1i th\u00ec d\u00e2n s\u1ef1 l\u1ea1i qu\u00ean \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i. V\u00f2ng tu\u1ea7n ho\u00e0n t\u1ed9i l\u1ed7i nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ee9 li\u00ean ti\u1ebfp l\u1eb7p l\u1ea1i trong th\u1eddi c\u00e1c quan x\u00e9t.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1eddi c\u00e1c quan x\u00e9t, d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1eadp cho h\u1ecd m\u1ed9t vua gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc xung quanh. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi cho bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1ed1t c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 vua ch\u00faa nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf \u00fd \u0111\u1ecbnh. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1eadp Saul\u01a1 l\u00e0m vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Ys\u01a1ra\u00ean, v\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Sau \u0111\u00f3, v\u00ec Saul\u01a1 kh\u00f4ng v\u00e2ng ph\u1ee5c n\u00ean \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ebf b\u1ecf Saul\u01a1 v\u00e0 l\u1eadp \u0110av\u00edt l\u00ean l\u00e0m vua. \u0110av\u00edt \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c th\u00e0nh Si\u00f4n, l\u1ea5y Gi\u00earusalem l\u00e0m th\u1ee7 \u0111\u00f4 m\u1edbi, v\u00e0 d\u1eddi h\u00f2m giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u1ebfn Gi\u00earusalem. V\u00ec \u0110av\u00edt \u0111\u00e3 trung t\u00edn l\u00e0m theo lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng Ta\u201d. N\u01b0\u1edbc Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1eddng th\u1ea1nh trong \u0111\u1eddi \u0110av\u00edt tr\u1ecb v\u00ec.<\/p>\n<h2 id=\"cong-cuoc-cuu-chuoc-cua-giehova-duc-chua-troi-iii-thoi-dai-vuong-quoc-phan-chia-thoi-ky-phu-tu-tro-ve\">C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi III: Th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ph\u00e2n chia &#8211; Th\u1eddi k\u1ef3 phu t\u00f9 tr\u1edf v\u1ec1<\/h2>\n<h3 id=\"salomon-tho-lay-hinh-tuong-va-nuoc-ysoraen-bi-phan-chia\">Sal\u00f4m\u00f4n th\u1edd l\u1ea1y h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 n\u01b0\u1edbc Ys\u01a1ra\u00ean b\u1ecb ph\u00e2n chia<\/h3>\n<p>\u0110\u1ebfn th\u1eddi k\u1ef3 Sal\u00f4m\u00f4n &#8211; con trai c\u1ee7a \u0110av\u00edt, Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u1eddi k\u1ef3 huy ho\u00e0ng nh\u1ea5t trong s\u1ef1 ch\u00fac ph\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c mang t\u00ednh l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00f3 l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n th\u1edd Gi\u00earusalem. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i giai \u0111o\u1ea1n th\u1ed1ng tr\u1ecb, Sal\u00f4m\u00f4n \u0111\u00e3 t\u1eeb b\u1ecf giao \u01b0\u1edbc v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi m\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u00c1tt\u1ea1tt\u00ea, Minhc\u00f4m v.v&#8230; B\u1edfi c\u1edb \u0111\u00f3, Ys\u01a1ra\u00ean b\u1ecb chia th\u00e0nh hai v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c l\u00e0 B\u1eafc Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 Nam Giu\u0111a sau khi Sal\u00f4m\u00f4n ch\u1ebft.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c B\u1eafc Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u1ed9i giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi t\u1eeb ban \u0111\u1ea7u v\u00e0 r\u1eddi xa \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi b\u1edfi vi\u1ec7c t\u00f4n k\u00ednh h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng b\u00f2 con v\u00e0ng v.v&#8230; K\u1ec3 t\u1eeb khi \u0111\u00f3, h\u1ecd kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c t\u00f4n k\u00ednh h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 c\u1ee9 th\u1edd l\u1ea1y c\u00e1c th\u1ea7n ngo\u1ea1i bang nh\u01b0 Baanh v\u00e0 As\u00eara &#8211; l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi lu\u00f4n l\u1ea5y l\u00e0m g\u1edbm ghi\u1ebfc. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ea3o h\u1ed9 cho nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 th\u1ebf. V\u00e0o n\u0103m 721 TCN, B\u1eafc Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb di\u1ec7t vong b\u1edfi \u0111\u1ebf qu\u1ed1c Asiri.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Nam Giu\u0111a th\u1ec9nh tho\u1ea3ng trung t\u00edn h\u1ea7u vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u kh\u1ecfi s\u1ef1 v\u00e2y h\u00e3m c\u1ee7a th\u1ebf l\u1ef1c b\u00ean ngo\u00e0i. Vua Gi\u00f4saph\u00e1t c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Nam Giu\u0111a \u0111\u00e3 l\u00e0m theo con \u0111\u01b0\u1eddng ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u0110av\u00edt, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc kh\u1ecfi s\u1ef1 x\u00e2m chi\u1ebfm c\u1ee7a d\u00e2n M\u00f4\u00e1p v\u00e0 Amm\u00f4n b\u1edfi vi\u1ec7c g\u00ecn gi\u1eef lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. V\u00e0o th\u1eddi vua \u00cax\u00eachia, b\u1edfi vi\u1ec7c gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eebng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef trong su\u1ed1t th\u1eddi gian d\u00e0i, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u kh\u1ecfi s\u1ef1 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Asiri d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.<\/p>\n<h3 id=\"tro-thanh-phu-tu-cua-nuoc-babylon-do-tu-bo-giao-uoc\">Tr\u1edf th\u00e0nh phu t\u00f9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Babyl\u00f4n do t\u1eeb b\u1ecf giao \u01b0\u1edbc<\/h3>\n<p>N\u01b0\u1edbc Nam Giu\u0111a nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi b\u1edfi vi\u1ec7c gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua n\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u0103m 586 TCN. Th\u1ebf nh\u01b0ng, con ch\u00e1u c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb x\u00e2m chi\u1ebfm b\u1edfi Babyl\u00f4n do t\u1eeb b\u1ecf giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00e0m phu t\u00f9 v\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4 Gi\u00earusalem c\u1ee7a Nam Giu\u0111a \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean hoang vu (II C\u00e1c Vua 24:14).<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ti\u00ean tri th\u00f4ng qua \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Giu\u0111a b\u1ecb b\u1eaft qua Babyl\u00f4n s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng sau cu\u1ed9c s\u1ed1ng phu t\u00f9 trong 70 n\u0103m (Gi\u00ear\u00eami 25:11). Khi k\u1ebft th\u00fac 70 n\u0103m c\u1ee7a l\u1eddi ti\u00ean tri, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin l\u1eddi ti\u00ean tri v\u00e0 nh\u1eabn nh\u1ecbn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng trong s\u1ef1 vui m\u1eebng v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac. H\u1ecd \u0111\u00e3 to\u00e0n t\u00e2m to\u00e0n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 x\u00e2y l\u1ea1i v\u00e1ch th\u00e0nh v\u00e0 \u0111\u1ec1n th\u1edd Gi\u00earusalem d\u00f9 trong v\u00f4 v\u00e0n kh\u00f3 kh\u0103n ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ee7y b\u00e1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Samari. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng s\u1edf d\u0129 h\u1ecd b\u1ecb ngo\u1ea1i bang x\u00e2m chi\u1ebfm v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eeb b\u1ecf lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. Cho n\u00ean, h\u1ecd \u0111\u00e3 n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3n b\u1ed9i giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1ea7n n\u1eefa v\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i tu\u00e2n th\u1ee7 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise. S\u1ef1 n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi k\u1ef3 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus S\u01a1 L\u00e2m.<\/p>\n<h2 id=\"cong-cuoc-cuu-chuoc-cua-giehova-duc-chua-troi-va-tam-quan-trong-cua-giao-uoc\">C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc<\/h2>\n<p>Tr\u1ecdng t\u00e2m trong c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c m\u00e0 Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi d\u1eabn d\u1eaft v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc ch\u00ednh l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i l\u00e0 \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u1ee7a t\u1ebf l\u1ec5 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u00f9ng Ta\u201d (Thi Thi\u00ean 50:4-5), Ng\u00e0i nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00f4ng qua lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc lu\u00f4n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, c\u00f2n k\u1ebb h\u1ee7y ph\u00e1 v\u00e0 t\u1eeb b\u1ecf giao \u01b0\u1edbc th\u00ec b\u1ecb di\u1ec7t vong (Gi\u00ear\u00eami 11:6-11).<\/p>\n<p>V\u00ed d\u1ee5, vua \u00cax\u00eachia c\u1ee7a Nam Giu\u0111a \u0111\u00e3 l\u00e0m thanh s\u1ea1ch \u0111\u1ec1n th\u1edd ngay sau khi l\u00ean ng\u00f4i v\u00e0 gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua &#8211; l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi m\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef trong su\u1ed1t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian d\u00e0i. \u00cax\u00eachia \u0111\u00e3 g\u1eedi c\u00e1c tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn B\u1eafc Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 khuy\u00ean h\u1ecd h\u00e3y c\u00f9ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, th\u1ebf nh\u01b0ng B\u1eafc Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u1ea1o b\u00e1ng c\u00e1c tr\u1ea1m \u0111\u01b0a tin (II S\u1eed K\u00fd 30:1-10). Khi n\u01b0\u1edbc Asiri x\u00e2m chi\u1ebfm, B\u1eafc Ys\u01a1ra\u00ean &#8211; n\u01b0\u1edbc t\u1eeb b\u1ecf giao \u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb di\u1ec7t vong. N\u01b0\u1edbc Nam Giu\u0111a nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi nh\u1edd gi\u1eef g\u00ecn giao \u01b0\u1edbc (II C\u00e1c Vua 18:9-12, 29:30-34).<\/p>\n<p>L\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p l\u1ea1i k\u1ec3 c\u1ea3 v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 vua Gi\u00f4sia. Gi\u00f4sia \u0111\u00e3 gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua theo l\u1eddi giao \u01b0\u1edbc, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft \u00fd, h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh m\u00e0 v\u00e2ng gi\u1eef lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi (II C\u00e1c Vua 23:21-25). Th\u1ebf nh\u01b0ng, sau khi Gi\u00f4sia qua \u0111\u1eddi, n\u01b0\u1edbc Nam Giu\u0111a l\u1ea1i t\u1eeb b\u1ecf giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb di\u1ec7t vong b\u1edfi s\u1ef1 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Babyl\u00f4n. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00e1n l\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng th\u00f4ng qua \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri Gi\u00ear\u00eami v\u1ec1 l\u00fd do khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1eefng tai v\u1ea1 \u1ea5y l\u00e0 g\u00ec.<\/p>\n<blockquote class=\"line bible serif\"><p>\n\u201cV\u00ec c\u1edb s\u1ef1 hung \u00e1c c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i v\u00e0 s\u1ef1 g\u1edbm ghi\u1ebfc c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 ph\u1ea1m, n\u00ean \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. V\u00ec v\u1eady \u0111\u1ea5t c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean hoang vu, g\u1edf l\u1ea1, v\u00e0 s\u1ef1 r\u1ee7a s\u1ea3, ch\u1eb3ng c\u00f3 ai \u1edf, nh\u01b0 c\u00f3 ng\u00e0y nay. \u1ea4y l\u00e0 b\u1edfi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u1ea1m t\u1ed9i ngh\u1ecbch c\u00f9ng \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va, b\u1edfi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1eb3ng v\u00e2ng theo ti\u1ebfng \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va, v\u00e0 kh\u00f4ng b\u01b0\u1edbc theo lu\u1eadt ph\u00e1p, m\u1ea1ng l\u1ecbnh, v\u00e0 s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a Ng\u00e0i, n\u00ean tai v\u1ea1 n\u1ea7y \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nh\u01b0 c\u00f3 ng\u00e0y nay.\u201d\n<small>Gi\u00ear\u00eami 44:22-23<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<h2 id=\"giehova-duc-chua-troi-dang-se-lap-giao-uoc-moi\">Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi &#8211; \u0110\u1ea5ng s\u1ebd l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi<\/h2>\n<p>S\u1edf d\u0129 Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean, l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd l\u00e0 \u0111\u1ec3 ban s\u1ef1 gi\u00e1o hu\u1ea5n cho c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3 s\u1ebd nh\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i, t\u1ee9c l\u00e0 d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n linh h\u1ed3n (R\u00f4ma 15:4). Trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m theo giao \u01b0\u1edbc c\u0169 m\u1ed9t c\u00e1ch trung t\u00edn th\u00ec nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh. L\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi coi tr\u1ecdng v\u00e0 gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i sau n\u00e0y c\u0169ng s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh c\u1ee7a s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i.<\/p>\n<blockquote class=\"line bible serif\"><p>\n\u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va ph\u00e1n: N\u1ea7y, nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ebfn, b\u1ea5y gi\u1edd ta s\u1ebd l\u1eadp m\u1ed9t giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u1edbi nh\u00e0 Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 v\u1edbi nh\u00e0 Giu\u0111a. Giao \u01b0\u1edbc n\u1ea7y s\u1ebd kh\u00f4ng theo giao \u01b0\u1edbc m\u00e0 ta \u0111\u00e3 k\u1ebft v\u1edbi t\u1ed5 ph\u1ee5 ch\u00fang n\u00f3 trong ng\u00e0y ta n\u1eafm tay d\u1eaft ra kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4, t\u1ee9c giao \u01b0\u1edbc m\u00e0 ch\u00fang n\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u00e1 \u0111i, d\u1ea7u r\u1eb1ng ta l\u00e0m ch\u1ed3ng ch\u00fang n\u00f3&#8230; Ta s\u1ebd \u0111\u1eb7t lu\u1eadt ph\u00e1p ta trong b\u1ee5ng ch\u00fang n\u00f3 v\u00e0 ch\u00e9p v\u00e0o l\u00f2ng. Ta s\u1ebd l\u00e0m \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u00fang n\u00f3, ch\u00fang n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0m d\u00e2n ta.\u201d\n<small>Gi\u00ear\u00eami 31:31-33<\/small>\n<\/p><\/blockquote>\n<p>Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ti\u00ean tri r\u1eb1ng Ng\u00e0i s\u1ebd l\u1eadp m\u1ed9t giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi. Ng\u00e0i c\u0169ng h\u1ee9a r\u1eb1ng s\u1ebd cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang theo lu\u1eadt ph\u00e1p giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00e0 Ng\u00e0i s\u1ebd l\u00e0m \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd. L\u1eddi ti\u00ean tri n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng nghi\u1ec7m b\u1edfi vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus &#8211; t\u1ee9c \u0110\u1ee9c Con v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc \u0111\u00e3 gi\u1eef g\u00ecn <a href=\"\/vi\/teaching\/what-is-the-significance-of-the-passover\">L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua<\/a> c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 t\u1ea1i ph\u00f2ng cao c\u1ee7a M\u00e1c v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi (Luca 22:19-20). \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc, v\u00e0 ban \u00e2n hu\u1ec7 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng ph\u1ee5c b\u1edfi \u0111\u1ee9c tin. C\u0169ng v\u1eady, v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc, Ng\u00e0i l\u1eadp ra giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 ban ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111ang \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u r\u1ed7i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1edfi danh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va, Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. Ng\u00e0i&#8230;","protected":false},"author":9,"featured_media":2887,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"post-type\/overlay-half-dark.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[216,214],"tags":[235,237,241,243],"class_list":["post-3042","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-before-jesus","category-christ","tag-salvation-history-vi","tag-jehova-vi","tag-testament-vi","tag-old-testament-history-vi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-07-07T07:38:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-04-06T06:21:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"909\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"ss\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"ss\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/\"},\"author\":{\"name\":\"ss\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/person\/85d66ca369bbff50af4a95d0ab993b7c\"},\"headline\":\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc\",\"datePublished\":\"2021-07-07T07:38:58+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-06T06:21:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/\"},\"wordCount\":4230,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg\",\"keywords\":[\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c\",\"Gi\u00eah\u00f4va\",\"Giao \u01b0\u1edbc\",\"L\u1ecbch s\u1eed C\u1ef1u \u01af\u1edbc\"],\"articleSection\":[\"Tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u1ebfn\",\"\u0110\u1ea5ng Christ\"],\"inLanguage\":\"vi-VN\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/\",\"name\":\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-07T07:38:58+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-06T06:21:30+00:00\",\"description\":\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg\",\"width\":1500,\"height\":909},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/\",\"name\":\"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng\",\"description\":\"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi-VN\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization\",\"name\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"width\":1001,\"height\":1331,\"caption\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.youtube.com\/WMSCOGTV\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/person\/85d66ca369bbff50af4a95d0ab993b7c\",\"name\":\"ss\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc","description":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc","og_description":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc.","og_url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/","og_site_name":"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng","article_published_time":"2021-07-07T07:38:58+00:00","article_modified_time":"2022-04-06T06:21:30+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":909,"url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"ss","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"ss","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/"},"author":{"name":"ss","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/person\/85d66ca369bbff50af4a95d0ab993b7c"},"headline":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc","datePublished":"2021-07-07T07:38:58+00:00","dateModified":"2022-04-06T06:21:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/"},"wordCount":4230,"publisher":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg","keywords":["C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c","Gi\u00eah\u00f4va","Giao \u01b0\u1edbc","L\u1ecbch s\u1eed C\u1ef1u \u01af\u1edbc"],"articleSection":["Tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u1ebfn","\u0110\u1ea5ng Christ"],"inLanguage":"vi-VN"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/","name":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg","datePublished":"2021-07-07T07:38:58+00:00","dateModified":"2022-04-06T06:21:30+00:00","description":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1a tr\u00ean tr\u1ecdng t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. \u0110\u1ee9c Cha Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e2ng ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi-VN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#primaryimage","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg","contentUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg","width":1500,"height":909},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/christ\/jehovah-salvation-history\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc | T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/","name":"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng","description":"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi","publisher":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi-VN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization","name":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","contentUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","width":1001,"height":1331,"caption":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c"},"image":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.youtube.com\/WMSCOGTV"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/person\/85d66ca369bbff50af4a95d0ab993b7c","name":"ss"}]}},"fimg_url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg","featured_image_url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/redemption-work-of-jehovah-god.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3042"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3058,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3042\/revisions\/3058"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}