{"id":3060,"date":"2021-07-07T15:15:06","date_gmt":"2021-07-07T06:15:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/"},"modified":"2022-05-23T16:14:53","modified_gmt":"2022-05-23T07:14:53","slug":"the-law-of-moses-the-law-of-christ","status":"publish","type":"teaching","link":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/","title":{"rendered":"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ"},"content":{"rendered":"<h2 id=\"khai-luoc\">Kh\u00e1i l\u01b0\u1ee3c<\/h2>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1eadp ra lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise (giao \u01b0\u1edbc c\u0169) v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ (giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi) v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc. Trong quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y, \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 t\u01b0 trong M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n, t\u1ee9c l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh th\u00f4ng qua <a href=\"\/vi\/teaching\/7-feasts-in-the-bible\/\">l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi<\/a>. Ng\u00e0i c\u0169ng cho bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ (giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi). Ng\u00e0i \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ee9ng r\u1eb1ng <a href=\"\/vi\/church-of-god\/church-of-god-established-by-ahnsahnghong\">H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi<\/a> g\u00ecn gi\u1eef l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0y v\u1eeba l\u00e0 con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a \u1ee9ng nghi\u1ec7m l\u1eddi ti\u00ean tri Kinh Th\u00e1nh, v\u1eeba l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn l\u00e3nh ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh Th\u00e1nh Linh m\u01b0a cu\u1ed1i m\u00f9a.<\/p>\n<h2 id=\"loi-mo-dau\">L\u1eddi m\u1edf \u0111\u1ea7u<\/h2>\n<p>M\u1ee5c \u0111\u00edch tr\u1ecdng y\u1ebfu nh\u1ea5t trong c\u00f4ng vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u Kinh Th\u00e1nh l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft ra r\u1eb1ng huy\u1ebft b\u00e1u c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng Christ l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c \u00e2n hu\u1ec7 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, v\u00e0 ban s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi cho m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o. Ng\u00e0y nay, ch\u00fang ta nghi\u00ean c\u1ee9u lu\u1eadt ph\u00e1p C\u1ef1u \u01af\u1edbc l\u00e0 v\u00ec b\u1edfi \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng Christ v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft ra \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf ho\u1ea1ch s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u1ea5u k\u00edn t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc mu\u00f4n \u0111\u1eddi. \u1ea4y l\u00e0 s\u1ef1 th\u00f4ng s\u00e1ng v\u00e0 l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed quan ph\u00f2ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi h\u1ea7u cho ch\u00fang ta bi\u1ebft v\u1ec1 hi\u1ec7n t\u1ea1i th\u00f4ng qua qu\u00e1 kh\u1ee9, bi\u1ebft v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai th\u00f4ng qua hi\u1ec7n t\u1ea1i.<\/p>\n<p>Th\u00f4ng qua gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a \u00c1praham, l\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ea7u cho bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a hai giao \u01b0\u1edbc s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi l\u1ecbch s\u1eed sanh ra Ys\u00e1c qua th\u00e2n th\u1ec3 Sara, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef t\u1ef1 ch\u1ee7, v\u00e0 \u00cdchma\u00ean, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sanh ra qua th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a Aga l\u00e0 con \u0111\u00f2i. S\u1ef1 Aga sanh ra \u00cdchma\u00ean bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho giao \u01b0\u1edbc c\u0169 ra t\u1eeb n\u00fai Sinai, t\u1ee9c l\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise (Gi\u0103ng 7:19), v\u00e0 s\u1ef1 Sara sanh ra Ys\u00e1c cho bi\u1ebft v\u1ec1 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi ra t\u1eeb Si\u00f4n, t\u1ee9c l\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ. Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng c\u1ee7a lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng Christ ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00ecnh th\u1eadt. V\u1eady, b\u1edfi lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111ang m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho t\u00e2m linh v\u1ed1n t\u1ed1i t\u0103m c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i trong \u00e2n hu\u1ec7 lu\u1eadt ph\u00e1p s\u00e1ng l\u00e1ng c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng Christ.<\/p>\n<p>B\u00e2y gi\u1edd, n\u1ebfu nghi\u00ean c\u1ee9u quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y th\u00ec c\u00e1c v\u1ecb s\u1ebd nghe \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ecdng ti\u1ebfng ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng d\u1eabn d\u1eaft linh h\u1ed3n \u0111ang b\u1ecb lang thang trong t\u1ed1i t\u0103m \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 hoan h\u1ec9, r\u1ed3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean \u0110\u00e0ng m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Quy\u1ec3n n\u00e0y l\u00e0 tuy\u1ec3n t\u1eadp t\u1ed5ng h\u1ee3p m\u1ea5y quy\u1ec3n s\u00e1ch nh\u1ecf do \u00d0\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng \u0111\u00edch th\u00e2n bi\u00ean so\u1ea1n. Ch\u00fang t\u00f4i th\u1eadt l\u00f2ng c\u1ea7u mong r\u1eb1ng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ph\u1ea7n chung v\u00e0o ng\u00f4i s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi r\u1ef1c r\u1ee1 nh\u1edd \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t trong \u00d0\u1ea5ng Christ m\u00e0 d\u00f2 xem quy\u1ec3n n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u0103m ch\u1ec9 cho \u0111\u1ebfn ch\u1eebng n\u00e0o sao mai m\u1ecdc trong l\u00f2ng.<\/p>\n<h2 id=\"muc-luc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/h2>\n<ul>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 1 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p v\u1ec1 v\u0103n t\u1ef1<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 2 Giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u0169<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 3 Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 4 Tr\u00e1i s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 5 Giao \u01b0\u1edbc c\u0169 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 6 Gi\u00earusalem tr\u00ean tr\u1eddi v\u00e0 Gi\u00earusalem d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 7 Ban c\u1ee7a Ar\u00f4n v\u00e0 ban c\u1ee7a M\u00eanchix\u00ea\u0111\u00e9c<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 8 Con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 9 Th\u00e1nh Linh m\u01b0a cu\u1ed1i m\u00f9a<\/li>\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng 10 V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed3 \u0103n m\u00e0 Kinh Th\u00e1nh d\u1ea1y d\u1ed7<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"chuong-1-muoi-dieu-ran-va-luat-phap-ve-van-tu\">Ch\u01b0\u01a1ng 1 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p v\u1ec1 v\u0103n t\u1ef1<\/h2>\n<p>C\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 g\u00ec gi\u1eefa M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n v\u1edbi lu\u1eadp ph\u00e1p v\u1ec1 v\u0103n t\u1ef1 hay c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ea7y gi\u00e1o m\u00e0 T\u00e2n \u01af\u1edbc n\u00f3i t\u1edbi? Khi M\u00f4ise nh\u1eadn M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n tr\u00ean n\u00fai Sinai, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00e1n r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 24:12 \u201cTa s\u1ebd ban cho ng\u01b0\u01a1i b\u1ea3ng \u0111\u00e1, lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a ta \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1eb7ng d\u1ea1y d\u00e2n s\u1ef1.\u201d, v\u00e0 khi vi\u1ebft th\u01b0 cho ng\u01b0\u1eddi R\u00f4ma, s\u1ee9 \u0111\u1ed3 Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>R\u00f4ma 7:5-7 \u201cV\u00ec khi ch\u00fang ta c\u00f2n s\u1ed1ng theo x\u00e1c th\u1ecbt, th\u00ec c\u00e1c t\u00ecnh d\u1ee5c x\u1ea5u xa b\u1ecb lu\u1eadt ph\u00e1p xui khi\u1ebfn, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trong chi th\u1ec3 ch\u00fang ta v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 cho s\u1ef1 ch\u1ebft. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta \u0111\u00e3 ch\u1ebft v\u1ec1 lu\u1eadt ph\u00e1p, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1eaft bu\u1ed9c m\u00ecnh, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u00f4ng tha kh\u1ecfi lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1eb7ng h\u1ea7u vi\u1ec7c \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi theo c\u00e1ch m\u1edbi c\u1ee7a Th\u00e1nh Linh, ch\u1edb kh\u00f4ng theo c\u00e1ch c\u0169 c\u1ee7a v\u0103n t\u1ef1. V\u1eady ch\u00fang ta s\u1ebd n\u00f3i l\u00e0m sao? Lu\u1eadt ph\u00e1p h\u00e1 l\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i sao? Ch\u1eb3ng h\u1ec1 nh\u01b0 v\u1eady! Nh\u01b0ng t\u00f4i ch\u1ec9 b\u1edfi lu\u1eadt ph\u00e1p m\u00e0 bi\u1ebft t\u1ed9i l\u1ed7i; v\u00ec n\u1ebfu lu\u1eadt ph\u00e1p kh\u00f4ng n\u00f3i: Ng\u01b0\u01a1i ch\u1edb tham lam, th\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ef1 tham lam.\u201d, cho n\u00ean, lu\u1eadt ph\u00e1p, v\u0103n t\u1ef1, hay \u0111i\u1ec1u r\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u0129a v\u1eady. V\u00e0, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>II C\u00f4rinht\u00f4 3:6-7 \u201cV\u00e0 \u1ea5y l\u00e0 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ban t\u00e0i n\u0103ng cho ch\u00fang t\u00f4i gi\u00fap vi\u1ec7c giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i giao \u01b0\u1edbc v\u1ec1 ch\u1eef, b\u00e8n l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc v\u1ec1 Th\u00e1nh Linh; v\u00ec ch\u1eef l\u00e0m cho ch\u1ebft, song Th\u00e1nh Linh l\u00e0m cho s\u1ed1ng. V\u1ea3, n\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u1ebft, ch\u1ea1m ch\u1eef tr\u00ean b\u1ea3ng \u0111\u00e1&#8230;\u201d, hay:<\/p>\n<p>\u00caph\u00eas\u00f4 2:15 \u201cB\u1edfi v\u00ec Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111em th\u00e2n m\u00ecnh m\u00e0 tr\u1eeb b\u1ecf lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n ch\u00e9p th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\u201d<\/p>\n<p>H\u00eab\u01a1r\u01a1 7:16 \u201cL\u1eadp l\u00ean kh\u00f4ng theo lu\u1eadt l\u1ec7 c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u r\u0103n x\u00e1c th\u1ecbt.\u201d<\/p>\n<p>H\u00eab\u01a1r\u01a1 7:18-19 \u201cNh\u01b0 v\u1eady, \u0111i\u1ec1u r\u0103n tr\u01b0\u1edbc kia v\u00ec kh\u00f4ng quy\u1ec1n kh\u00f4ng \u00edch n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf r\u1ed3i; b\u1edfi ch\u01b0ng lu\u1eadt ph\u00e1p kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u1ecdn chi h\u1ebft.\u201d n\u00ean, nh\u1eefng c\u00e2u n\u00e0y cho bi\u1ebft r\u1eb1ng trong M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p tr\u00ean b\u1ea3ng \u0111\u00e1, c\u00f3 ph\u1ea7n thu\u1ed9c v\u00e0o v\u0103n t\u1ef1.<\/p>\n<p>N\u1ebfu nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 nh\u1eefng c\u00e2u Kinh Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u1edf tr\u00ean li\u00ean quan \u0111\u1ebfn lu\u1eadt ph\u00e1p v\u1ec1 v\u0103n t\u1ef1 (ch\u1eef) th\u00ec th\u1ea5y r\u00f5 r\u1eb1ng trong \u0111\u00f3 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ed9c v\u00e0o. N\u00f3i k\u1ebft lu\u1eadn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf r\u1eb1ng lu\u1eadt ph\u00e1p v\u1ec1 v\u0103n t\u1ef1 n\u1eb1m trong M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n. N\u00ean giao \u01b0\u1edbc c\u0169 bao g\u1ed3m M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n thi\u1ec7n (Tham kh\u1ea3o: H\u00eab\u01a1r\u01a1 7:12).<\/p>\n<h3 id=\"muoi-dieu-ran-va-le-trong-the\">M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n v\u00e0 l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3<\/h3>\n<p>Trong lu\u1eadt ph\u00e1p M\u00f4ise, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1n r\u1eb1ng M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc. Khi \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 ph\u00e1n c\u00e1c lu\u1eadt ph\u00e1p c\u00f9ng M\u00f4ise trong khi ng\u01b0\u1eddi l\u00ean n\u00fai Sinai v\u00e0 \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3 trong 40 ng\u00e0y \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ea5y M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n l\u1ea7n th\u1ee9 hai, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 v\u1eeba ph\u00e1n v\u1ec1 3 k\u1ef3 7 l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 m\u00e0 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc theo \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 n\u00e0y, v\u00e0 \u0111\u00e3 ban cho hai b\u1ea3ng \u0111\u00e1 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc (Tham kh\u1ea3o: Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 34:18-28).<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 34:27-28 \u201c\u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va c\u0169ng ph\u00e1n c\u00f9ng M\u00f4ise r\u1eb1ng: H\u00e3y ch\u00e9p c\u00e1c l\u1eddi n\u1ea7y; v\u00ec theo c\u00e1c l\u1eddi n\u1ea7y (theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a 3 k\u1ef3 7 l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3) m\u00e0 ta l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u00f9ng ng\u01b0\u01a1i v\u00e0 c\u00f9ng Ys\u01a1ra\u00ean. M\u00f4ise \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f9ng \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va trong b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y v\u00e0 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i \u0111\u00eam, kh\u00f4ng \u0103n b\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc; \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va ch\u00e9p tr\u00ean hai b\u1ea3ng \u0111\u00e1 c\u00e1c l\u1eddi giao \u01b0\u1edbc, t\u1ee9c l\u00e0 m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u r\u0103n.\u201d<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 4:13-14 \u201cNg\u00e0i rao truy\u1ec1n cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft s\u1ef1 giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a Ng\u00e0i, t\u1ee9c l\u00e0 m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u r\u0103n, khi\u1ebfn c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i g\u00ecn gi\u1eef l\u1ea5y, v\u00e0 Ng\u00e0i ch\u00e9p m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u r\u0103n \u1ea5y tr\u00ean hai b\u1ea3ng \u0111\u00e1. Trong l\u00fac \u0111\u00f3, \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va c\u0169ng ph\u00e1n d\u1eb7n ta d\u1ea1y c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nh\u1eefng m\u1ea1ng l\u1ecbnh v\u00e0 lu\u1eadt l\u1ec7, \u0111\u1ec3 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m theo t\u1ea1i trong x\u1ee9 m\u00e0 m\u00ecnh s\u1ebd \u0111i v\u00e0o nh\u1eadn l\u1ea5y.\u201d<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:2-3 \u201cGi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u00fang ta c\u00f3 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc c\u00f9ng ch\u00fang ta t\u1ea1i H\u00f4r\u1ebfp. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f9ng t\u1ed5 ph\u1ee5 ch\u00fang ta m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc n\u1ea7y \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng c\u00f9ng h\u1ebft th\u1ea3y ch\u00fang ta hi\u1ec7n ng\u00e0y nay c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u00e2y.\u201d V\u00e0, trong II C\u00e1c Vua th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua theo l\u1eddi giao \u01b0\u1edbc (Tham kh\u1ea3o: II C\u00e1c Vua 23:1-3, 21-23), v\u00e0 khi vi\u1ebft th\u01b0 cho ng\u01b0\u1eddi H\u00eab\u01a1r\u01a1, s\u1ee9 \u0111\u1ed3 Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>H\u00eab\u01a1r\u01a1 9:1-7 \u201c\u01af\u1edbc tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng lu\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i th\u00e1nh d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 g\u1ecdi l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u1ec5 Chu\u1ed9c T\u1ed9i l\u00e0 \u201c\u01af\u1edbc tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng lu\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng\u201d. V\u1eady, M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ban cho ch\u00fang ta, trong \u0111\u00f3, t\u1eeb \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. L\u1ed1i \u0111\u01b0\u1eddng trung th\u00e0nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 m\u00e0 th\u00f4i. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c th\u00ec M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n, l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3, v\u00e0 n\u01a1i th\u00e1nh l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o b\u1ecb ph\u00e2n r\u1ebd ra. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>\u00casai 33:20 \u201cH\u00e3y nh\u00ecn xem Si\u00f4n, l\u00e0 th\u00e0nh c\u1ee7a c\u00e1c k\u1ef3 l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 ch\u00fang ta!\u201d, hay:<\/p>\n<p>H\u00eab\u01a1r\u01a1 9:1 \u201c\u01af\u1edbc tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng lu\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i th\u00e1nh d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t&#8230;\u201d      <\/p>\n<p>H\u00eab\u01a1r\u01a1 9:18-20 \u201c\u1ea4y v\u1eady, ch\u00ednh giao \u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc n\u00e0o ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng m\u00e1u m\u00e0 l\u1eadp. L\u00fac M\u00f4ise ph\u00e1n m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a lu\u1eadt ph\u00e1p cho d\u00e2n ch\u00fang, c\u00f3 l\u1ea5y m\u00e1u c\u1ee7a b\u00f2 con v\u00e0 d\u00ea \u0111\u1ef1c, v\u1edbi n\u01b0\u1edbc, d\u00e2y nhung \u0111\u1ecf t\u00eda v\u00e0 nh\u00e0nh ng\u01b0u t\u1ea5t r\u1ea3y tr\u00ean s\u00e1ch c\u00f9ng tr\u00ean c\u1ea3 d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng: N\u1ea7y l\u00e0 huy\u1ebft c\u1ee7a s\u1ef1 giao \u01b0\u1edbc m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ea1y l\u1eadp v\u1edbi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.\u201d V\u00ec c\u00f3 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n r\u1ed3i n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 n\u01a1i th\u00e1nh, v\u00ec c\u00f3 n\u01a1i th\u00e1nh n\u00ean l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 c\u0169ng c\u00f3.<\/p>\n<p>V\u1eady n\u00ean, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ng\u00e0y l\u1edbn c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 (So s\u00e1nh: L\u00eavi K\u00fd 16:29-31, Gi\u0103ng 7:37, 19:31). X\u01b0a, do t\u1eeb b\u1ecf giao \u01b0\u1edbc n\u00e0y n\u00ean d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb r\u1ee7a s\u1ea3 (Tham kh\u1ea3o: \u00casai 24:1-5), khi h\u1ecd l\u1ea1i hi\u1ec3u ra v\u00e0 gi\u1eef l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban ph\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 n\u0103m \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p v\u1ec1 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta, n\u00ean m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 gi\u1eef lu\u1eadt ph\u00e1p n\u00e0y th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng khi\u1ebfn cho ch\u00fang ta tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. Ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00e0m thi\u1ec7n cho nhau gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e2u (Tham kh\u1ea3o: Gi\u00f3p 35:6-8). Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 suy ngh\u0129 r\u1eb1ng M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u1ea3 giao \u01b0\u1edbc c\u0169 l\u1eabn giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.<\/p>\n<p>Ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n \u1edf trong h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng, c\u00f2n s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u1edf ngo\u00e0i h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng (Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 31:24-26), m\u00e0 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n trong h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi nh\u01b0ng s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng th\u00ec \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf b\u1edfi th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1 c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus.<\/p>\n<p>Th\u1ebf th\u00ec ch\u00fang ta ph\u1ea3i n\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n v\u00e0 s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p. Nh\u1eefng s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1n r\u1eb1ng h\u00e3y \u0111\u1ec3 b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng ch\u1ec9 ra Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd, bao g\u1ed3m Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd, L\u00eavi K\u00fd, v\u00e0 D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd. Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m cho ghi ch\u00e9p Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t v\u00e0o m\u1ed9t n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a n\u0103m \u0111i v\u00e0o x\u1ee9 Canaan m\u00e0 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p, l\u00e0 n\u0103m d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac 40 n\u0103m \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng sau khi ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4; th\u00ec m\u1edf t\u1ed5ng h\u1ed9i Ys\u01a1ra\u00ean t\u1ea1i x\u1ee9 M\u00f4\u00e1p, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ea7u cho gi\u1ea3i th\u00edch v\u00e0 ghi ch\u00e9p c\u00e1c l\u1eddi c\u1ee7a Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd \u1ea5y (So s\u00e1nh: Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 1:1-5, 27:11, 31:22-26).<\/p>\n<p>Th\u1ebf m\u00e0 trong s\u00e1ch \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0o? L\u00e0 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng gi\u1ea3i ngh\u0129a chi ti\u1ebft c\u1ee7a M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n \u1ea5y (So s\u00e1nh: Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 4:12-14, 5:1-21, 29:1), v\u00e0 c\u00e1c lu\u1eadt ph\u00e1p v\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi (Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 14:3-21, 22-23). Cho n\u00ean, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n \u1ea5y \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00e1c n\u00e0o n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi hay v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n hay k\u1ec3 c\u1ea3 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf h\u1ebft v\u1eady. B\u1edfi v\u00ec, trong Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd bao g\u1ed3m h\u1ebft th\u1ea3y M\u01b0\u1eddi \u0110i\u1ec1u R\u0103n, m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi v\u00e0 k\u1ec3 c\u1ea3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n. Cho n\u00ean, gi\u00e1 nh\u01b0 Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf r\u1ed3i th\u00ec M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n hay m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi hay k\u1ec3 c\u1ea3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf theo v\u1eady. S\u1edf d\u0129 \u0111\u1ec3 s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u1ea5y b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng l\u00e0 v\u00ec s\u00e1ch \u1ea5y l\u00e0 s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u1ea1i n\u1ed9i dung v\u1ec1 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n \u1edf trong h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft. V\u1eady n\u00ean, gi\u1ea3i ngh\u0129a v\u1ec1 M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n theo t\u1eebng ph\u1ea7n th\u00ec nh\u01b0 sau:<\/p>\n<h3 id=\"dieu-ran-thuoc-ve-loai-nguoi\">\u00d0i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi<\/h3>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 20:12 \u201cH\u00e3y hi\u1ebfu k\u00ednh cha m\u1eb9 ng\u01b0\u01a1i.\u201d N\u1ed9i dung l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ngh\u0129a m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft trong s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p nh\u01b0:<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 21:15 \u201cK\u1ebb n\u00e0o \u0111\u00e1nh cha hay m\u1eb9 m\u00ecnh, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.\u201d<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 21:17 \u201cK\u1ebb n\u00e0o m\u1eafng cha hay m\u1eb9 m\u00ecnh, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.\u201d, hay:<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 21:18-21 \u201cKhi ai c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con kh\u00f3 d\u1ea1y v\u00e0 b\u1ed9i ngh\u1ecbch, kh\u00f4ng nghe theo l\u1eddi cha m\u1eb9, v\u00e0 m\u1eb7c d\u1ea7u b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb, n\u00f3 v\u1eabn kh\u00f4ng kh\u1ee9ng v\u00e2ng l\u1eddi, th\u00ec cha m\u1eb9 ph\u1ea3i b\u1eaft n\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o c\u1ee7a th\u00e0nh m\u00ecnh, t\u1ea1i n\u01a1i c\u1eeda th\u00e0nh. \u00d0o\u1ea1n, cha m\u1eb9, s\u1ebd n\u00f3i c\u00f9ng c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o c\u1ee7a th\u00e0nh m\u00ecnh r\u1eb1ng: N\u1ea7y con ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f3 d\u1ea1y v\u00e0 b\u1ed9i ngh\u1ecbch, kh\u00f4ng v\u00e2ng l\u1eddi ch\u00fang t\u00f4i, l\u00e0m k\u1ebb hoang \u0111\u00e0ng say s\u01b0a. B\u1ea5y gi\u1edd, ch\u00fang d\u00e2n th\u00e0nh \u1ea5y s\u1ebd n\u00e9m \u0111\u00e1 cho n\u00f3 ch\u1ebft; nh\u01b0 v\u1eady ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd c\u1ea5t s\u1ef1 \u00e1c kh\u1ecfi gi\u1eefa m\u00ecnh.\u201d, hay:<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 27:16 \u201c\u00d0\u00e1ng r\u1ee7a s\u1ea3 thay ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o khinh b\u1ec9 cha m\u1eb9 m\u00ecnh! C\u1ea3 d\u00e2n s\u1ef1 ph\u1ea3i \u0111\u00e1p: Amen!\u201d<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:17 \u201cNg\u01b0\u01a1i ch\u1edb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi.\u201d D\u00f2 xem n\u1ed9i dung l\u1eddi n\u00e0y th\u00ec nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 21:12-14 \u201cK\u1ebb n\u00e0o \u0111\u00e1nh ch\u1ebft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Nh\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng k\u1ebb \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i m\u01b0u gi\u1ebft, nh\u01b0ng v\u00ec \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00fa ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0o tay k\u1ebb \u0111\u00f3, th\u00ec ta s\u1ebd l\u1eadp cho ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1eb7ng k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n th\u00e2n. C\u00f2n, nh\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng k\u1ebb n\u00e0o d\u1ea5y l\u00ean c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e2n c\u1eadn m\u00e0 l\u1eadp m\u01b0u gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec d\u1eabu r\u1eb1ng n\u00f3 n\u00fap n\u01a1i b\u00e0n th\u1edd ta, ng\u01b0\u01a1i c\u0169ng b\u1eaft m\u00e0 gi\u1ebft \u0111i.\u201d<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 22:2-3 \u201cN\u1ebfu k\u1ebb tr\u1ed9m \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ea1y c\u1eeda m\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 \u0111\u00e1nh ch\u1ebft \u0111i, th\u00ec k\u1ebb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u1ed9i s\u00e1t nh\u00e2n. Song n\u1ebfu \u0111\u00e1nh ch\u1ebft trong khi m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ecdc r\u1ed3i, th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i s\u00e1t nh\u00e2n.\u201d<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 19:4-6 \u201cV\u1ea3, n\u1ea7y l\u00e0 c\u00e1ch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i \u0111\u00e3i k\u1ebb s\u00e1t nh\u00e2n \u1ea9n n\u00fap t\u1ea1i \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7ng b\u1ea3o t\u1ed3n s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u00ecnh. N\u1ebfu ai v\u00ec v\u00f4 \u00fd \u0111\u00e1nh ch\u1ebft k\u1ebb l\u00e2n c\u1eadn m\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u00f3 ganh gh\u00e9t tr\u01b0\u1edbc.\u201d<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:18 \u201cNg\u01b0\u01a1i ch\u1edb ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u00e0 d\u00e2m.\u201d D\u00f2 xem n\u1ed9i dung l\u1eddi n\u00e0y th\u00ec nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>L\u00eavi K\u00fd 20:10-22 \u201cN\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u00e0 d\u00e2m c\u00f9ng v\u1ee3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, hay l\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u00e0 d\u00e2m c\u00f9ng v\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e2n c\u1eadn m\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi nam c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi n\u1eef \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o n\u1eb1m c\u00f9ng v\u1ee3 cha m\u00ecnh, \u1ea5y l\u00e0 g\u00e2y nh\u1ee5c cho cha m\u00ecnh, th\u00ec hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u h\u1eb3n ph\u1ea3i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed; huy\u1ebft h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ed5 l\u1ea1i tr\u00ean m\u00ecnh h\u1ecd. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o n\u1eb1m c\u00f9ng d\u00e2u m\u00ecnh, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u h\u1eb3n ph\u1ea3i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed; v\u00ec h\u1ecd ph\u1ea1m m\u1ed9t s\u1ef1 g\u1edbm ghi\u1ebfc.\u201d<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 22:23-30 \u201cKhi m\u1ed9t con g\u00e1i \u0111\u1ed3ng trinh \u0111\u00e3 h\u1ee9a g\u1ea3 cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c g\u1eb7p n\u00e0ng trong th\u00e0nh v\u00e0 n\u1eb1m c\u00f9ng, th\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i d\u1eabn c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi ra c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u00f3, l\u1ea5y \u0111\u00e1 n\u00e9m cho c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u ch\u1ebft.\u201d Ngo\u00e0i ra c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 t\u1ed9i t\u00e0 d\u00e2m.<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:19 \u201cNg\u01b0\u01a1i ch\u1edb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.\u201d D\u00f2 xem n\u1ed9i dung l\u1eddi n\u00e0y th\u00ec nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 22:1-9 \u201cV\u00ed ai b\u1eaft tr\u1ed9m b\u00f2 hay chi\u00ean, r\u1ed3i gi\u1ebft ho\u1eb7c b\u00e1n \u0111i, th\u00ec ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng n\u0103m con b\u00f2 cho m\u1ed9t con&#8230; K\u1ebb tr\u1ed9m ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng; b\u1eb1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 chi, th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb b\u00e1n v\u00ec t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u1eafp m\u00ecnh.\u201d<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 24:7 \u201cKhi ng\u01b0\u1eddi ta g\u1eb7p ai c\u00f3 \u0103n c\u01b0\u1edbp m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi anh em m\u00ecnh trong d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean, v\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1eaft l\u00e0m m\u1ecdi hay l\u00e0 \u0111\u00e3 b\u00e1n ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec t\u00ean b\u1ee3m \u1ea5y ph\u1ea3i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed; ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd tr\u1eeb s\u1ef1 \u00e1c kh\u1ecfi gi\u1eefa m\u00ecnh v\u1eady.\u201d<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i tr\u00ean ra, trong s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p chi ti\u1ebft nhi\u1ec1u n\u1ed9i dung v\u1ec1 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp (Tham kh\u1ea3o: Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 24:10-22, 28:1-68).<\/p>\n<h3 id=\"dieu-ran-thu-nhat-va-giai-nghia-ay\">\u00d0i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a \u1ea5y<\/h3>\n<p>Nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a chi ti\u1ebft \u1ea5y m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u1edf tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u1ea5y, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a chi ti\u1ebft \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u1ea5y. M\u01b0\u1eddi \u00d0i\u1ec1u R\u0103n m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 ban cho M\u00f4ise l\u00e0 hai b\u1ea3ng \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc \u1edf c\u1ea3 hai m\u1eb7t (Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 32:15-16, 34:28-29). B\u1ea3ng \u0111\u00e1 th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n t\u1eeb \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 t\u01b0, \u0111\u1ea5y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, c\u00f2n b\u1ea3ng \u0111\u00e1 th\u1ee9 hai l\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n t\u1eeb \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 n\u0103m \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ea5y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta. S\u1edf d\u0129 g\u1ecdi t\u1eeb \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u00e0 v\u00ec ng\u00e0y Sab\u00e1t hay h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n \u0111\u1ec3 h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0110\u1ea5ng \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi trong n\u01a1i th\u00e1nh t\u00f9y theo lu\u1eadt l\u1ec7, n\u00ean g\u1ecdi t\u1eeb \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n thu\u1ed9c v\u1ec1 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u1eady th\u00ec, b\u1edfi s\u1ef1 l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t?<\/p>\n<p>\u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng \u201cTr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Ta, ng\u01b0\u01a1i ch\u1edb c\u00f3 c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c.\u201d (Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 20:3). Trong l\u1eddi ph\u00e1n n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 bao h\u00e0m l\u1eddi r\u1eb1ng \u0111\u1eebng h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u1ea7n kh\u00e1c m\u00e0 th\u00f4i \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng bao h\u00e0m c\u1ea3 hai m\u1ea1ng l\u1ecbnh l\u00e0: \u0110\u1eebng h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u1ea7n kh\u00e1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 m\u00ecnh Ta.<\/p>\n<p>B\u1edfi v\u1eady, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u1ea7n kh\u00e1c, m\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t r\u1eb1ng: V\u00ec \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 c\u1ee9u c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, l\u00e0 nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7, l\u00e0 n\u01a1i b\u1ecb \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ch\u1ebft \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi, v\u00e0o ng\u00e0y L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, n\u00ean h\u00e3y d\u00e2ng t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi kh\u00f4ng v\u00f4 l\u00fd y\u00eau c\u1ea7u m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed9c t\u00e0i r\u1eb1ng \u201cTr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Ta, ng\u01b0\u01a1i ch\u1edb c\u00f3 c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c.\u201d \u0111\u00e2u. S\u1edf d\u0129 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u00e1n d\u1eb7n r\u1eb1ng h\u00e3y h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh Ta, ch\u1ee9 \u0111\u1eebng h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u1ea7n kh\u00e1c l\u00e0 v\u00ec c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u1eady. L\u00fd do \u1ea5y th\u00ec Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u00e1n r\u1eb1ng \u201cV\u00ec Ta \u0111\u00e3 r\u00fat c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, l\u00e0 nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7, n\u00ean h\u00e3y k\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y n\u00e0y.\u201d (So s\u00e1nh: Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 13:3-10, 12:17). L\u1ea5y s\u1ef1 k\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y c\u1ee9u chu\u1ed9c m\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va v\u00e0 l\u1eadp l\u1ec5 \u1ea5y l\u00e0m lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi m\u00e0 Ng\u00e0i ph\u00e1n r\u1eb1ng h\u00e3y gi\u1eef tr\u1ea3i c\u00e1c \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u1eady n\u00ean, khi ph\u00e1n \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t hay khi ph\u00e1n d\u1eb7n L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u00e1n c\u00e2u m\u1edf \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u nh\u01b0 nhau. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u00e1n r\u1eb1ng \u201cTa l\u00e0 Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i, \u0111\u00e3 r\u00fat ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u1ecfi nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7. Tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Ta, ng\u01b0\u01a1i ch\u1edb c\u00f3 c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c.\u201d (Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:6-7, Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 20:2-3). V\u1ea3 l\u1ea1i, khi ph\u00e1n ra L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, Ng\u00e0i c\u0169ng ph\u00e1n r\u1eb1ng \u201cH\u00e3y k\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y n\u00e0y, v\u00ec l\u00e0 ng\u00e0y \u0110\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va d\u00f9ng tay quy\u1ec1n n\u0103ng r\u00fat c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u1ecfi nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7.\u201d (So s\u00e1nh: Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 13:3-10, 12:17, Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 16:1-17). N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c th\u00ec b\u1edfi huy\u1ebft hy sinh c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, Ta \u0111\u00e3 c\u1ee9u c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, l\u00e0 nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7, n\u00ean ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u00ednh Ta l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng C\u1ee9u Ch\u00faa c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i sao? B\u1edfi v\u1eady, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1edb h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u1ea7n kh\u00e1c m\u00e0 h\u00e3y h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 Ta th\u00f4i, v\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u00ec nh\u1edb ng\u00e0y \u1ea5y, l\u00e0 ng\u00e0y Ta \u0111\u00e3 c\u1ee9u c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, m\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c Ta v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea5y.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. C\u00e1i m\u00e0 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t. V\u1eady n\u00ean, ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 g\u00ec ch\u1ee9 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nguy\u00ean l\u00fd c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t. V\u1eady n\u00ean, th\u1ea7y lu\u1eadt ph\u00e1p khi th\u1eed \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 h\u1ecfi theo ki\u1ec3u r\u1eb1ng \u201cN\u1ebfu ng\u01b0\u01a1i th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri th\u00ec bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u r\u0103n l\u1edbn nh\u1ea5t ch\u0103ng?\u201d \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Mathi\u01a1 22:35-40 \u201cTh\u01b0a th\u1ea7y, trong lu\u1eadt ph\u00e1p, \u0111i\u1ec1u r\u0103n n\u00e0o l\u00e0 l\u1edbn h\u01a1n h\u1ebft? \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft linh h\u1ed3n, h\u1ebft \u00fd m\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn Ch\u00faa, l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i. \u1ea4y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ee9t v\u00e0 l\u1edbn h\u01a1n h\u1ebft.\u201d<\/p>\n<p>Trong ghi ch\u00e9p c\u1ee7a m\u1ecdi \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri, ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t gi\u1eef \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u00e0 h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft \u00fd, h\u1ebft linh h\u1ed3n m\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u00e0 Gi\u00f4sia, vua Giu\u0111a, m\u00e0 duy ch\u1ec9 trong vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u00fang ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 n\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>II C\u00e1c Vua 23:25 \u201cTr\u01b0\u1edbc Gi\u00f4sia, ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ed9t vua n\u00e0o h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft \u00fd, h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh, m\u00e0 tr\u00ecu m\u1ebfn \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va, l\u00e0m theo tr\u1ecdn v\u1eb9n lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise; v\u00e0 sau ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 th\u1ea5y ai gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa.\u201d <\/p>\n<p>Vua Gi\u00f4sia \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng l\u00e0 vua gi\u1eef m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft \u00fd, v\u00e0 h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh m\u00e0 gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, v\u00e0 \u1ea5y l\u00e0 s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1edbn cho ng\u01b0\u1eddi. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>II C\u00e1c Vua 23:21-25 \u201cVua b\u00e8n truy\u1ec1n l\u1ecbnh cho c\u1ea3 d\u00e2n s\u1ef1 r\u1eb1ng: H\u00e3y gi\u1eef l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua cho Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, t\u00f9y theo c\u00e1c l\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u00e9p trong s\u00e1ch giao \u01b0\u1edbc. Trong l\u00fac c\u00e1c quan x\u00e9t \u0111\u00e3 x\u00e9t \u0111o\u00e1n Ys\u01a1ra\u00ean, ho\u1eb7c trong \u0111\u1eddi c\u00e1c vua Ys\u01a1ra\u00ean v\u00e0 vua Giu\u0111a, th\u1eadt ch\u1eb3ng h\u1ec1 c\u00f3 gi\u1eef m\u1ed9t l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua n\u00e0o gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua gi\u1eef cho \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va t\u1ea1i Gi\u00earusalem, nh\u1eb1m n\u0103m th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m \u0111\u1eddi vua Gi\u00f4sia.\u201d<\/p>\n<p>Nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y trong vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Gi\u00f4sia, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh m\u1ed9t c\u00e1ch minh b\u1ea1ch r\u1eb1ng L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. L\u1eddi \u201cH\u00e3y h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft linh h\u1ed3n, h\u1ebft \u00fd m\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn Ch\u00faa, l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i.\u201d (So s\u00e1nh: Mathi\u01a1 22:37-38, II C\u00e1c Vua 23:21-25) ch\u00ednh l\u00e0 l\u1eddi ch\u1ec9 ra L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 ph\u00e1n v\u1eady.<\/p>\n<p>Khi gi\u1ea3ng lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t t\u1ed5ng h\u1ed9i Ys\u01a1ra\u00ean, M\u00f4ise \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u01b0 sau v\u1ec1 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 6:4-9 \u201cH\u1ee1i Ys\u01a1ra\u00ean! h\u00e3y nghe: Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u00fang ta l\u00e0 Gi\u00eah\u00f4va c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00f4ng hai. Ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft \u00fd, h\u1ebft s\u1ee9c k\u00ednh m\u1ebfn Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i. C\u00e1c l\u1eddi m\u00e0 ta truy\u1ec1n cho ng\u01b0\u01a1i ng\u00e0y nay s\u1ebd \u1edf t\u1ea1i trong l\u00f2ng ng\u01b0\u01a1i; kh\u00e1 \u00e2n c\u1ea7n d\u1ea1y d\u1ed7 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho con c\u00e1i ng\u01b0\u01a1i, v\u00e0 ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u1ebfn, ho\u1eb7c khi ng\u01b0\u01a1i ng\u1ed3i trong nh\u00e0, ho\u1eb7c khi \u0111i ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng, ho\u1eb7c l\u00fac ng\u01b0\u01a1i n\u1eb1m, hay l\u00e0 khi ch\u1ed7i d\u1eady. Kh\u00e1 bu\u1ed9c n\u00f3 tr\u00ean tay m\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u, v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd \u1edf gi\u1eefa hai con m\u1eaft ng\u01b0\u01a1i nh\u01b0 \u1ea5n ch\u1ec9; c\u0169ng ph\u1ea3i vi\u1ebft c\u00e1c l\u1eddi \u0111\u00f3 tr\u00ean c\u1ed9t nh\u00e0, v\u00e0 tr\u00ean c\u1eeda ng\u01b0\u01a1i.\u201d<\/p>\n<p>L\u1eddi \u201cKh\u00e1 bu\u1ed9c n\u00f3 tr\u00ean tay m\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u, v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd \u1edf gi\u1eefa hai con m\u1eaft ng\u01b0\u01a1i nh\u01b0 \u1ea5n ch\u1ec9.\u201d l\u00e0 l\u1eddi ph\u00e1n v\u1ec1 d\u1ea5u k\u1ef7 ni\u1ec7m L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua.<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 13:9-10 \u201c\u00d0i\u1ec1u \u0111\u00f3 (L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua) s\u1ebd l\u00e0m m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u01a1i tay ng\u01b0\u01a1i, l\u00e0m m\u1ed9t k\u1ef7 ni\u1ec7m ghi n\u01a1i tr\u00e1n \u1edf gi\u1eefa c\u1eb7p m\u1eaft ng\u01b0\u01a1i, h\u1ea7u cho lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va \u1edf n\u01a1i mi\u1ec7ng ng\u01b0\u01a1i, v\u00ec \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 d\u00f9ng tay quy\u1ec1n n\u0103ng r\u00fat ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4. H\u1eb1ng n\u0103m, \u0111\u1ebfn k\u1ef3, ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ec5 n\u1ea7y.\u201d<\/p>\n<p>V\u1eady n\u00ean, l\u1eddi \u201cH\u00e3y h\u1ebft l\u00f2ng, h\u1ebft linh h\u1ed3n, h\u1ebft \u00fd m\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn Gi\u00eah\u00f4va, l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i.\u201d ch\u00ednh l\u00e0 l\u1eddi ch\u1ec9 ra L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 ph\u00e1n v\u1eady.<\/p>\n<h3 id=\"le-vuot-qua-huy-diet-cac-than-khac\">L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua h\u1ee7y di\u1ec7t c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c<\/h3>\n<p>N\u1ebfu nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u v\u1ec1 l\u1eddi ph\u00e1n \u201cTr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Ta, ng\u01b0\u01a1i ch\u1edb h\u1ea7u vi\u1ec7c c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c.\u201d th\u00ec s\u1ebd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t ch\u1ec9 ra L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u1eady. L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n h\u1ea7u cho ch\u00fang ta kh\u00f4ng h\u1ea7u vi\u1ec7c c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c nh\u01b0ng h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng r\u00fat ch\u00fang ta ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, l\u00e0 nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7. S\u1edf d\u0129 nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 v\u00ec khi ch\u00fang ta gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi th\u00ec c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c b\u1ecb h\u1ee7y di\u1ec7t, nh\u01b0ng n\u1ebfu k\u1ebb n\u00e0o kh\u00f4ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c l\u1ea1i x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o k\u1ebb \u1ea5y trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc b\u1ea3n th\u00e2n kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft g\u00ec. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 12:12, D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 33:4 \u201c\u00d0\u00eam \u0111\u00f3 ta s\u1ebd \u0111i qua x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, h\u00e0nh h\u1ea1i m\u1ecdi con \u0111\u1ea7u l\u00f2ng x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi ta cho \u0111\u1ebfn s\u00fac v\u1eadt; ta s\u1ebd x\u00e9t \u0111o\u00e1n c\u00e1c th\u1ea7n c\u1ee7a x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4; ta l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va.\u201d<\/p>\n<p>Ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng l\u1eddi \u201cTa s\u1ebd x\u00e9t \u0111o\u00e1n c\u00e1c th\u1ea7n\u201d ch\u1ec9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 l\u1eddi \u1edf \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean kh\u00f4ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec k\u00e9o \u0111\u01b0a th\u1ea7n kh\u00e1c v\u00e0o m\u00e0 d\u1ef1ng l\u00ean n\u01a1i cao, l\u00e0m ra h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng g\u1ed7 c\u1ee7a Ax\u00eara, v\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u1ea7n Baanh, th\u00eam nhi\u1ec1u th\u1ea7y b\u00f3i hay \u0111\u1ed3ng c\u1ed1t. Song, khi \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi sai \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri \u0111\u1ebfn v\u00e0 h\u1ecd gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, th\u00ec m\u1ecdi th\u1ea7n kh\u00e1c v\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb to\u00e0n di\u1ec7t v\u00e0 k\u1ec3 c\u1ea3 th\u1ea7y b\u00f3i, \u0111\u1ed3ng c\u1ed1t c\u0169ng b\u1ecb di\u1ec7t vong n\u1eefa v\u1eady.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y x\u01b0a, v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i vua \u00cax\u00eachia hay th\u1eddi \u0111\u1ea1i vua Gi\u00f4sia c\u0169ng v\u1eady, v\u00ec kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 l\u00e2u n\u00ean h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb \u0111\u1ea7y d\u1eaby, nh\u01b0ng khi gi\u1eef l\u1ea1i L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec nh\u1edd \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi m\u1edf m\u1eaft c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1eeb di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng c\u1ed1t v\u00e0 th\u1ea7y b\u00f3i, nh\u1eefng th\u00earaphim, v\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, c\u00f9ng h\u1ebft th\u1ea3y s\u1ef1 g\u1edbm ghi\u1ebfc \u0111\u1ea7y d\u1eaby t\u1ea1i c\u00e1c th\u00e0nh c\u1ee7a Giu\u0111a v\u00e0 t\u1ea1i Gi\u00earusalem (II C\u00e1c Vua 23:21-24, II S\u1eed K\u00fd 30:1-5, 31:1). V\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng sau khi gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, c\u00e1c th\u1ea7y t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ea7u nguy\u1ec7n cho d\u00e2n s\u1ef1 th\u00ec c\u1ea7u nguy\u1ec7n \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm m\u00e0 th\u1ea5u \u0111\u1ebfn t\u1eadn tr\u1eddi.<\/p>\n<p>II S\u1eed K\u00fd 30:27 \u201c\u00d0o\u1ea1n, nh\u1eefng th\u1ea7y t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00eavi \u0111\u1ee9ng d\u1eady ch\u00fac ph\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n s\u1ef1; ti\u1ebfng c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm, l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n ch\u00fang th\u1ea5u \u0111\u1ebfn n\u01a1i ng\u1ef1 th\u00e1nh c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va tr\u00ean c\u00e1c t\u1eebng tr\u1eddi.\u201d<\/p>\n<p>Do vua \u00cax\u00eachia v\u00e0 vua Gi\u00f4sia \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e2u n\u00ean tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1eeb di\u1ec7t c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec h\u1ecd c\u0169ng \u0111\u00e3 h\u1ea7u vi\u1ec7c h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y r\u1ed3i. Nh\u01b0ng nh\u1edd gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi m\u00e0 m\u1edbi tr\u1eeb di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 v\u00ec khi xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1ea5y ng\u00e0y L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0m \u201cng\u00e0y x\u00e9t \u0111o\u00e1n c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng\u201d. B\u1ea5t c\u1ee9 th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0o d\u00e2n c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c b\u1ecb x\u00e9t \u0111o\u00e1n v\u00e0 b\u1ecb di\u1ec7t vong, c\u00f2n n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh b\u1ecb h\u1ea7u vi\u1ec7c c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c trong khi b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y x\u01b0a, khi Gi\u00ear\u00f4b\u00f4am, l\u00e0 vua Ys\u01a1ra\u00ean, kh\u00f4ng cho d\u00e2n s\u1ef1 gi\u1eef l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m ra hai con b\u00f2 con b\u1eb1ng v\u00e0ng m\u00e0 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t con t\u1ea1i B\u00eat\u00ean v\u00e0 m\u1ed9t con kh\u00e1c t\u1ea1i \u00d0an, v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi d\u00e2n s\u1ef1 r\u1eb1ng \u201cC\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111i l\u00ean Gi\u00earusalem th\u1eadt kh\u00f3 thay! H\u1ee1i Ys\u01a1ra\u00ean! N\u1ea7y l\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n ng\u01b0\u01a1i, \u0111\u00e3 \u0111em ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4.\u201d (I C\u00e1c Vua 12:25-33).<\/p>\n<p>C\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng con b\u00f2 con b\u1eb1ng v\u00e0ng v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i cao m\u00e0 Gi\u00ear\u00f4b\u00f4am \u0111\u00e3 l\u00e0m ra thay th\u1ebf cho l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 975 TCN v\u00ec ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng cho d\u00e2n s\u1ef1 gi\u1eef l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3, th\u00ec kho\u1ea3ng 300 n\u0103m sau, khi vua Gi\u00f4sia \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y t\u00ecnh c\u1edd trong \u0111\u1ec1n th\u1edd m\u00e0 hi\u1ec3u ra L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec ng\u01b0\u1eddi khi\u1ebfn tr\u1eeb di\u1ec7t h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, b\u00e0n th\u1edd v\u00e0 k\u1ec3 c\u1ea3 c\u00e1c n\u01a1i cao (Tham kh\u1ea3o: II C\u00e1c Vua 22:1-20, 23:15-20) r\u1ed3i sau khi gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec ng\u01b0\u1eddi khi\u1ebfn to\u00e0n di\u1ec7t c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n l\u1ea1i, v\u00e0 k\u1ec3 c\u1ea3 c\u00e1c th\u1ea7y b\u00f3i n\u1eefa (II C\u00e1c Vua 23:21-24).<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu b\u1ecf ng\u00e0y m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ban cho v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi, r\u1ed3i t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ecbnh ra ng\u00e0y kh\u00e1c m\u00e0 gi\u1eef th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec v\u1edbi s\u1ef1 Gi\u00ear\u00f4b\u00f4am l\u00e0m ra h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 l\u1eadp ra l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 v\u00e0o ng\u00e0y kh\u00e1c. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri \u00cax\u00eachi\u00ean c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>\u00cax\u00eachi\u00ean 11:12 \u201cB\u1ea5y gi\u1edd c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd bi\u1ebft ta l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va, v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u01b0\u1edbc theo l\u1ec1 lu\u1eadt ta, kh\u00f4ng gi\u1eef theo m\u1ea1ng l\u1ecbnh ta; nh\u01b0ng \u0111\u00e3 l\u00e0m theo m\u1ea1ng l\u1ecbnh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc chung quanh m\u00ecnh.\u201d Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u00e1ch m\u1eafng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y x\u01b0a c\u0169ng nh\u01b0 ng\u00e0y nay, khi d\u00e2n kh\u00f4ng gi\u1eef lu\u1eadt l\u1ec7 m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh ra th\u00ec \u1eaft l\u1eadp ra l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m kh\u00e1c m\u00e0 gi\u1eef theo, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ecb xui khi\u1ebfn gi\u1eef lu\u1eadt l\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i bang. Cho n\u00ean, khi kh\u00f4ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u00fang theo lu\u1eadt l\u1ec7 m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh ra th\u00ec \u1eaft b\u1ecb xui khi\u1ebfn h\u1ea7u vi\u1ec7c c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng \u201cL\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n x\u00e1c th\u1ecbt m\u00e0 th\u00f4i, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta th\u00ec L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf b\u1edfi th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1 r\u1ed3i.\u201d \u00d0\u01b0\u01a1ng th\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc c\u0169ng v\u1eady, theo suy ngh\u0129 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua ch\u1ec9 c\u1ea7n thi\u1ebft khi xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 th\u00f4i, c\u00f2n gi\u1edd n\u00e0y ph\u1ea3i h\u1ea7u vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u1ed1t h\u01a1n n\u1eefa v\u00e0 h\u1ecd l\u00e0m ra h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c v\u1eady. C\u0169ng nh\u01b0 l\u1ebd \u1ea5y, k\u1ec3 c\u1ea3 v\u00e0o ng\u00e0y nay c\u0169ng v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng hi\u1ec3u ra \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee9u chu\u1ed9c th\u00ec \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i suy ngh\u0129 nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 th\u00f4i. Tuy nhi\u00ean, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua d\u00e0nh cho kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n x\u00e1c th\u1ecbt th\u00f4i m\u00e0 th\u1eadt ra \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y quan tr\u1ecdng m\u00e0 d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n linh h\u1ed3n \u0111ang \u1edf tr\u00ean kh\u1eafp c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u chu\u1ed9c.<\/p>\n<p>D\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4 b\u1edfi L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i v\u00e0o x\u1ee9 Canaan b\u1edfi L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc, s\u1ef1 n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 Ng\u00e0i ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ra \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n x\u00e1c th\u1ecbt s\u1ebd b\u1ecb h\u01b0 m\u1ea5t \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ra \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n linh h\u1ed3n. V\u1eady n\u00ean, \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u0111\u00eam L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 \u201c\u0111\u00eam c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va\u201d v\u1eady (Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 12:42).<\/p>\n<p>L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ea3y ra t\u1ea1i x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4 l\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh, v\u1ea3 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus c\u00f9ng v\u1edbi m\u00f4n \u0111\u1ed3 \u0111\u00e3 h\u00e0nh s\u1ef1 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 Ng\u00e0i ban cho \u0111i\u1ec1u r\u0103n m\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi (So s\u00e1nh: Luca 22:20, H\u00eab\u01a1r\u01a1 9:15) m\u00e0 l\u00e0m ho\u00e0n th\u00e0nh th\u1ef1c th\u1ec3, nh\u1edd \u0111\u00f3 ng\u00e0y \u1ea5y l\u00e0 ng\u00e0y c\u1ee9u r\u1ed7i c\u00e1c d\u00e2n c\u1ee7a Ng\u00e0i \u0111ang l\u00e0m t\u00f4i m\u1ecdi c\u1ee7a t\u1ed9i l\u1ed7i \u1edf tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi. S\u1ef1 k\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y n\u00e0y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00f4ng h\u1ea7u vi\u1ec7c th\u1ea7n kh\u00e1c m\u00e0 ch\u1ec9 h\u1ea7u vi\u1ec7c \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00fang ta. Th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ee7y b\u1ecf ng\u00e0y L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i l\u00e0m cho ng\u00e0y \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c soi s\u00e1ng vinh hi\u1ec3n h\u01a1n.<\/p>\n<p>Ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc th\u00ec v\u00ec coi tr\u1ecdng l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 suy ngh\u0129 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u01b0ng sang \u0111\u1ebfn T\u00e2n \u01af\u1edbc th\u00ec \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf b\u1edfi th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1. Song, n\u1ebfu v\u00e0o C\u1ef1u \u01af\u1edbc, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00ec \u0111\u1ebfn T\u00e2n \u01af\u1edbc, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t. B\u1edfi v\u00ec C\u1ef1u \u01af\u1edbc l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng c\u00f2n T\u00e2n \u01af\u1edbc l\u00e0 th\u1eadt th\u1ec3.<\/p>\n<h3 id=\"dieu-ran-thu-hai-va-giai-nghia-ay\">\u00d0i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 hai v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a \u1ea5y<\/h3>\n<p>\u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 hai \u201cNg\u01b0\u01a1i ch\u1edb l\u00e0m t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea1m cho m\u00ecnh&#8230;\u201d (Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:8-10) v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a \u1ea5y nh\u01b0:<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 4:15-19 \u201cV\u1eady, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef l\u1ea5y linh h\u1ed3n m\u00ecnh cho l\u1eafm, v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ea5y m\u1ed9t h\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0o trong ng\u00e0y Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, t\u1eeb n\u01a1i gi\u1eefa l\u1eeda ph\u00e1n c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, t\u1ea1i H\u00f4r\u1ebfp; e c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i l\u00e0m h\u01b0 ho\u1ea1i cho m\u00ecnh ch\u0103ng, v\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea1m n\u00e0o, t\u1ea1o h\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00e0 th\u1ea7n n\u00e0o.\u201d<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 20:22-24 \u201c\u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va ph\u00e1n c\u00f9ng M\u00f4ise r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y n\u00f3i cho d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean nh\u01b0 v\u1ea7y: C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 th\u1ea5y ta t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi ph\u00e1n xu\u1ed1ng c\u00f9ng; v\u1eady, ch\u1edb \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n b\u1eb1ng b\u1ea1c hay b\u1eb1ng v\u00e0ng m\u00e0 s\u00e1nh v\u1edbi ta (v\u00ec ta). Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y l\u1eadp cho ta m\u1ed9t b\u00e0n th\u1edd b\u1eb1ng \u0111\u1ea5t, tr\u00ean \u0111\u00f3 ph\u1ea3i d\u00e2ng c\u1ee7a l\u1ec5 thi\u00eau, c\u00f9ng c\u1ee7a l\u1ec5 th\u00f9 \u00e2n c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, ho\u1eb7c chi\u00ean hay b\u00f2. Ph\u00e0m n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 ghi nh\u1edb danh ta, ta s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u00e0 ban ph\u01b0\u1edbc cho ng\u01b0\u01a1i t\u1ea1i \u0111\u00f3.\u201d C\u00e1c l\u1eddi th\u1ec3 \u1ea5y \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u1ea1i trong s\u00e1ch \u1ea5y, t\u1ee9c l\u00e0 quy\u1ec3n m\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng.<\/p>\n<p>V\u00e0, v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 hai \u201cNg\u01b0\u01a1i ch\u1edb l\u00e0m t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea1m cho m\u00ecnh.\u201d, kh\u00f4ng ph\u1ea3i duy ch\u1ec9 s\u1ef1 l\u00e0m ra v\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 hai, m\u00e0 khi vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh b\u1ecb vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 hai. Ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y b\u1edfi s\u1ef1 vua Gi\u00ear\u00f4b\u00f4am l\u00e0m ra v\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u1ef1 l\u00e0m ra h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u1ea7u vi\u1ec7c m\u1edbi l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 s\u1ef1 vi ph\u1ea1m lu\u1eadt l\u1ec7 m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh v\u00e0 \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t lu\u1eadt l\u1ec7 n\u00e0o kh\u00e1c m\u00e0 gi\u1eef th\u00ec s\u1ef1 \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 l\u00e0m ra h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng tr\u00e1i ngang v\u1edbi l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, c\u00f3 ng\u00e0y Sab\u00e1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1eadp ra nh\u01b0ng l\u1ea1i g\u1ecdi Ch\u1ee7 nh\u1eadt l\u00e0 ng\u00e0y Sab\u00e1t v\u00e0 gi\u1eef ng\u00e0y \u1ea5y, th\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 \u1ea5y l\u00e0 s\u1ef1 l\u00e0m ra h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ng\u00e0y Sab\u00e1t.<\/p>\n<h3 id=\"dieu-ran-thu-ba-va-giai-nghia-ay\">\u00d0i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 ba v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a \u1ea5y<\/h3>\n<p>V\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 ba \u201cNg\u01b0\u01a1i ch\u1edb l\u1ea5y danh c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i m\u00e0 l\u00e0m ch\u01a1i.\u201d (Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:11) th\u00ec, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i b\u1edfi c\u1edb r\u1eb1ng kh\u00f4ng t\u00f9y ti\u1ec7n k\u00eau danh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u1eef tr\u1ecdn v\u1eb9n \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 ba \u0111\u00e2u, m\u00e0 l\u00e0 l\u1eddi r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi danh c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va m\u00e0 l\u00e0m ch\u01a1i, m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i g\u1ecdi danh Ng\u00e0i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e1nh n\u1eefa. V\u1ec1 s\u1ef1 g\u1ecdi danh Gi\u00eah\u00f4va m\u00e0 l\u00e0m ch\u01a1i v\u00e0 s\u1ef1 g\u1ecdi danh Ng\u00e0i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e1nh, ch\u00fang ta h\u00e3y nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u01b0 sau. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>II S\u1eed K\u00fd 2:4 \u201cN\u1ea7y t\u00f4i toan c\u1ea5t m\u1ed9t \u0111\u1ec1n cho danh Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi t\u00f4i, bi\u1ec7t \u0111\u1ec1n \u1ea5y ri\u00eang ra th\u00e1nh cho Ng\u00e0i.\u201d, hay:<\/p>\n<p>I C\u00e1c Vua 8:30, 34-36 \u201cPh\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u00f4i t\u1edb Ch\u00faa v\u00e0 d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean c\u1ee7a Ch\u00faa s\u1ebd h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01a1i n\u1ea7y (h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u0111\u1ec1n th\u1edd) m\u00e0 kh\u1ea9n c\u1ea7u, xin Ch\u00faa h\u00e3y d\u1ee7 nghe; ph\u1ea3i, \u1edf n\u01a1i ng\u1ef1 c\u1ee7a Ch\u00faa, t\u1ea1i tr\u00ean c\u00e1c t\u1eebng tr\u1eddi, xin Ch\u00faa d\u1ee7 nghe, nh\u1eadm l\u1eddi, v\u00e0 tha th\u1ee9 cho&#8230; th\u00ec xin Ch\u00faa \u1edf tr\u00ean tr\u1eddi h\u00e3y d\u1ee7 nghe&#8230;\u201d, hay:<\/p>\n<p>I C\u00e1c Vua 9:3 \u201cTa \u0111\u00e3 nh\u1eadm l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n n\u00e0i xin c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i th\u01b0a tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ta; ta \u0111\u00e3 bi\u1ec7t ri\u00eang ra th\u00e1nh c\u00e1i \u0111\u1ec1n n\u1ea7y m\u00e0 ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 c\u1ea5t, \u0111\u1ec3 cho danh ta ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111\u00f3 \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.\u201d, hay:<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 20:24 \u201cPh\u00e0m n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 ghi nh\u1edb danh ta, ta s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u00e0 ban ph\u01b0\u1edbc cho ng\u01b0\u01a1i t\u1ea1i \u0111\u00f3.\u201d<\/p>\n<p>N\u01a1i \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t danh c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va ng\u1ef1 t\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ec1n th\u1edd. Ch\u1ec9 trong \u0111\u1ec1n th\u1edd \u1ea5y, d\u00e2n g\u1ecdi danh Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u1ea5y, m\u00e0 l\u00e0 t\u00f4n vinh danh Gi\u00eah\u00f4va m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ed th\u00e1nh t\u00f9y theo lu\u1eadt l\u1ec7 do Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng gi\u1eef theo lu\u1eadt l\u1ec7 do Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh nh\u01b0ng theo lu\u1eadt l\u1ec7 do ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1eb7t ra m\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cTu\u1ea7n l\u1ec5 c\u1ea7u nguy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 tu\u1ea7n l\u1ec5 c\u1ea7u nguy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn s\u1ef1 tha t\u1ed9i \u0111\u00e3 ph\u1ea1m trong su\u1ed1t m\u1ed9t n\u0103m.\u201d, ho\u1eb7c \u201cNg\u00e0y n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Sab\u00e1t th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng.\u201d, ho\u1eb7c v\u1eeba l\u00e0m l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh theo \u00fd m\u00ecnh m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cB\u00e1nh n\u00e0y v\u00e0 ch\u00e9n n\u00e0y l\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus v\u00e0 huy\u1ebft b\u00e1u c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng c\u1ee9u chu\u1ed9c ch\u00fang ta.\u201d, th\u00ec ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u \u1ea5y l\u00e0 h\u00e0nh vi g\u1ecdi danh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi m\u00e0 l\u00e0m ch\u01a1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 h\u00e0nh vi l\u00e0m \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ra \u00d0\u1ea5ng l\u00e0m ch\u01a1i v\u1eady. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 16:1-6 \u201cNh\u01b0ng ch\u1ec9 trong n\u01a1i m\u00e0 Gi\u00eah\u00f4va \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 danh Ng\u00e0i \u1edf; \u1ea5y l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i gi\u1ebft con sinh v\u1ec1 l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua, v\u00e0o l\u1ed1i chi\u1ec1u, v\u1eeba khi m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eb7n, nh\u1eb1m gi\u1edd m\u00e0 ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4.\u201d, n\u00ean khi ch\u00fang ta gi\u1eef l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh th\u00ec gi\u1eef, m\u00e0 n\u1ebfu t\u00ecm ra ch\u00ednh ng\u00e0y \u1ea5y, l\u00e0 ng\u00e0y \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ban cho nh\u01b0 l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi cu\u1ed1i c\u00f9ng \u1ea5y, m\u00e0 t\u00f4n vinh danh Gi\u00eah\u00f4va th\u00ec l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1eb9p thay!<\/p>\n<p>V\u1eady n\u00ean, \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 ba n\u00e0y c\u0169ng v\u1eady, khi vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh vi ph\u1ea1m k\u00e8m \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 ba. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u00e0y Sab\u00e1t c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va nh\u01b0ng l\u1ea1i g\u1ecdi Ch\u1ee7 nh\u1eadt l\u00e0 ng\u00e0y Sab\u00e1t v\u00e0 th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng, c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 k\u00eau r\u1eb1ng \u201cNg\u00e0y n\u00e0y l\u00e0 ng\u00e0y Sab\u00e1t th\u00e1nh c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va.\u201d th\u00ec ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u1eeba l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m ra h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1eeba l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1ea5y danh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va m\u00e0 l\u00e0m ch\u01a1i v\u1eady. Nh\u01b0ng, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ng\u00e0y Sab\u00e1t, th\u00ec s\u1ef1 th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o Ch\u1ee7 nh\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 g\u00ec.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh t\u00f9y theo \u0111\u00fang ng\u00e0y \u1ea5y m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ban cho nh\u01b0 l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec m\u1eb7c d\u00f9 gi\u1eef l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh v\u00e0o ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng th\u00ec vi\u1ec7c gi\u1eef l\u1ec5 \u1ea5y c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb coi l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng hay l\u00e0 h\u00e0nh vi l\u1ea5y danh Gi\u00eah\u00f4va m\u00e0 l\u00e0m ch\u01a1i. Nh\u01b0 v\u1eady, gi\u1ea3i ngh\u0129a v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 ba c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ngh\u0129a m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft trong s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng.<\/p>\n<h3 id=\"dieu-ran-thu-tu-va-giai-nghia-ay\">\u00d0i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a \u1ea5y<\/h3>\n<p>V\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng \u201cH\u00e3y gi\u1eef ng\u00e0y ngh\u1ec9 \u0111\u1eb7ng l\u00e0m n\u00ean th\u00e1nh, y nh\u01b0 Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 ph\u00e1n d\u1eb7n ng\u01b0\u01a1i.\u201d (Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 5:12-14), Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u00e1n r\u1eb1ng \u201cV\u00ec trong s\u00e1u ng\u00e0y \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean tr\u1eddi, \u0111\u1ea5t, bi\u1ec3n, v\u00e0 mu\u00f4n v\u1eadt \u1edf trong \u0111\u00f3, qua ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y th\u00ec Ng\u00e0i ngh\u1ec9: v\u1eady n\u00ean \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va \u0111\u00e3 ban ph\u01b0\u1edbc cho ng\u00e0y ngh\u1ec9 v\u00e0 l\u00e0m n\u00ean ng\u00e0y th\u00e1nh.\u201d (Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 20:11). N\u00ean ng\u00e0y Sab\u00e1t l\u00e0 ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng S\u00e1ng T\u1ea1o v\u1eady.<\/p>\n<p>V\u1eady m\u00e0 ng\u00e0y x\u01b0a, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p nh\u01b0 sau v\u1ec1 lu\u1eadt ph\u00e1p gi\u1eef ng\u00e0y Sab\u00e1t:<\/p>\n<p>D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 28:9-10 \u201cNg\u00e0y sab\u00e1t, ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i d\u00e2ng hai chi\u00ean con \u0111\u1ef1c gi\u00e1p n\u0103m, kh\u00f4ng t\u00ec v\u00edt, v\u00e0 hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi \u00eapha, b\u1ed9t l\u1ecdc nh\u1ed3i d\u1ea7u l\u00e0m c\u1ee7a l\u1ec5 chay v\u1edbi l\u1ec5 qu\u00e1n c\u1eb7p theo. \u1ea4y l\u00e0 c\u1ee7a l\u1ec5 thi\u00eau v\u1ec1 m\u1ed7i ng\u00e0y sab\u00e1t.\u201d V\u1ea3, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p n\u1eefa r\u1eb1ng \u201cM\u1ed7i ng\u00e0y sab\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd s\u1eafp b\u00e1nh n\u1ea7y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va lu\u00f4n lu\u00f4n, do n\u01a1i d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean cung c\u1ea5p; \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t giao \u01b0\u1edbc \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.\u201d (So s\u00e1nh: L\u00eavi K\u00fd 24:5-8, I S\u1eed K\u00fd 9:32, 23:31, II S\u1eed K\u00fd 2:4, \u00cax\u00eachi\u00ean 46:4).<\/p>\n<p>V\u00ec trong lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise ng\u00e0y x\u01b0a c\u00f3 nghi th\u1ee9c gi\u1eef ng\u00e0y Sab\u00e1t n\u00ean ng\u00e0y Sab\u00e1t c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 v\u1eady.<\/p>\n<p>L\u00eavi K\u00fd 23:2-3 \u201cH\u00e3y truy\u1ec1n cho d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean r\u1eb1ng: N\u1ea7y l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ec5 c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y rao truy\u1ec1n ra l\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9i th\u00e1nh. Ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m vi\u1ec7c trong s\u00e1u ng\u00e0y, nh\u01b0ng qua ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 ng\u00e0y sab\u00e1t, m\u1ed9t ng\u00e0y ngh\u1ec9, t\u1ee9c m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u00f3m hi\u1ec7p th\u00e1nh; \u0111\u1eebng l\u00e0m m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c g\u00ec; \u1ea5y l\u00e0 l\u1ec5 sab\u00e1t c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Gi\u00eah\u00f4va trong nh\u1eefng n\u01a1i c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u1edf.\u201d<\/p>\n<p>S\u1edf d\u0129 g\u1ecdi ng\u00e0y Sab\u00e1t c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5 l\u00e0 v\u00ec \u0111\u1ebfn m\u1ed7i bu\u1ed5i s\u00e1ng v\u00e0 bu\u1ed5i chi\u1ec1u ng\u00e0y Sab\u00e1t th\u00ec theo lu\u1eadt ph\u00e1p c\u00f3 nghi th\u1ee9c d\u00e2ng hi\u1ebfn l\u1ec5 thi\u00eau c\u00f9ng v\u1edbi l\u1ec5 d\u00e2ng b\u00e1nh tr\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 l\u1ec5 qu\u00e1n trong \u0111\u1ec1n th\u1edd. V\u00e0, v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u1ea1m ng\u00e0y Sab\u00e1t th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 35:2-3 \u201cNh\u1eb1m ng\u00e0y sab\u00e1t ch\u1edb n\u1ed5i l\u1eeda trong nh\u00e0 n\u00e0o c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u1ebft.\u201d<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 31:15 \u201cTrong ng\u00e0y sab\u00e1t h\u1ec5 ai l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c chi s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.\u201d, v\u00e0:<\/p>\n<p>D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 15:32-36 \u201cV\u1ea3, d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng, g\u1eb7p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u1ee3m c\u1ee7i trong ng\u00e0y sab\u00e1t&#8230; Ng\u01b0\u1eddi n\u1ea7y ph\u1ea3i ph\u1ea1t x\u1eed t\u1eed.\u201d Nh\u1eefng l\u1eddi tr\u00ean v\u00e0 c\u00e1c l\u1eddi gi\u1ea3i ngh\u0129a chi ti\u1ebft v\u1ec1 ng\u00e0y Sab\u00e1t c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u1ea1i trong s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh h\u00f2m b\u1ea3ng ch\u1ee9ng.<\/p>\n<h2 id=\"chuong-2-giao-uoc-moi-va-giao-uoc-cu\">Ch\u01b0\u01a1ng 2 Giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u0169<\/h2>\n<p>Chia Kinh Th\u00e1nh T\u00e2n C\u1ef1u \u01af\u1edbc l\u00e0m hai quy\u1ec3n v\u00e0 gi\u1ea3i ngh\u0129a th\u00ec C\u1ef1u \u01af\u1edbc c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc c\u0169, c\u00f2n T\u00e2n \u01af\u1edbc c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi. Th\u1ebf m\u00e0 \u201cGiao \u01b0\u1edbc c\u0169 &#8211; C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf b\u1edfi th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1, c\u00f2n giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi &#8211; T\u00e2n \u01af\u1edbc th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef.\u201d, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn chung c\u1ee7a h\u1ebft th\u1ea3y gi\u1ed1ng nh\u01b0 suy ngh\u0129 c\u1ee7a c\u00e1c C\u01a1 \u0110\u1ed1c nh\u00e2n. V\u1eady n\u00ean, vi\u1ec7c nh\u1eadn l\u1ea5y v\u00e0 l\u00e0m theo y nh\u01b0 l\u1eddi d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a Kinh Th\u00e1nh C\u1ef1u \u01af\u1edbc &#8211; giao \u01b0\u1edbc c\u0169, l\u00e0 h\u00e0nh vi b\u1ecb d\u1ee9t kh\u1ecfi \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng Christ. V\u1eady n\u00ean, gi\u00e1o l\u00fd m\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh, th\u00ec ph\u1ea3i t\u00ecm r\u00f5 trong Kinh Th\u00e1nh T\u00e2n \u01af\u1edbc &#8211; giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi r\u1ed3i m\u1edbi ti\u1ebfn h\u00e0nh.<\/p>\n<p>Ti\u00eau chu\u1ea9n gi\u00e1o l\u00fd l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus. L\u00e0 Th\u1ea7y ch\u00fang ta, v\u00e0 l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng C\u1ee9u Ch\u00faa ch\u00fang ta, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 d\u1ea1y d\u1ed7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1eefng gi\u00e1o hu\u1ea5n th\u1ef1c t\u1ebf cho ch\u00fang ta r\u1ed3i, v\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n \u1ea5y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean l\u00e0 gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a ch\u00fang ta. V\u00e0, ch\u00fang ta c\u0169ng b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc y nh\u01b0 c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1ea1y d\u1ed7 th\u00ec l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu coi nh\u1eb9 s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7 c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3, nh\u01b0ng th\u00eam v\u00e0o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi b\u1edfi suy ngh\u0129 r\u1eb1ng l\u00e0m t\u1ed1t h\u01a1n, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea1o d\u1ed1i. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Galati 1:6-9 \u201cNh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 ai, ho\u1eb7c ch\u00ednh ch\u00fang t\u00f4i, ho\u1eb7c thi\u00ean s\u1ee9 tr\u00ean tr\u1eddi, truy\u1ec1n cho anh em m\u1ed9t tin l\u00e0nh n\u00e0o kh\u00e1c v\u1edbi Tin l\u00e0nh ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 truy\u1ec1n cho anh em, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e1ng b\u1ecb anathem!&#8230; nay l\u1ea1i n\u00f3i l\u1ea7n n\u1eefa: N\u1ebfu ai truy\u1ec1n cho anh em m\u1ed9t tin l\u00e0nh n\u00e0o kh\u00e1c v\u1edbi Tin l\u00e0nh anh em \u0111\u00e3 nh\u1eadn, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e1ng b\u1ecb anathem!\u201d<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng theo th\u1eddi gian qua, l\u1ebd th\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ecb bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u1eebng c\u00e1i m\u1ed9t. Y nh\u01b0 l\u1eddi ti\u00ean tri c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, l\u00e0 l\u1eddi Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u00e1n tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng \u201cSau khi Ta gieo gi\u1ed1ng Tin L\u00e0nh c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean \u0110\u00e0ng, k\u1ebb th\u00f9 ngh\u1ecbch, l\u00e0 ma qu\u1ec9 \u0111\u1ebfn m\u00e0 gieo c\u1ecf l\u00f9ng th\u00eam.\u201d (Tham kh\u1ea3o: Mathi\u01a1 13:24-30), th\u00ec sau th\u1eddi \u0111\u1ea1i s\u1ee9 \u0111\u1ed3, l\u1ebd th\u1eadt ch\u00e2n th\u1eadt h\u1ea7u cho \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ecb m\u01a1 h\u1ed3 \u0111i v\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 167 SCN, nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua b\u1ecb bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ng\u00e0y kh\u00e1c. Nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u0111\u1ebfn l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd k\u1ec3 t\u1eeb th\u1eddi \u0111\u1ea1i s\u1ee9 \u0111\u1ed3, th\u1ebf m\u00e0 gi\u00e1o tri\u1ec1u La M\u00e3 \u0111\u01b0\u01a1ng n\u1eafm ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ed9i th\u00e1nh th\u1eddi \u1ea5y, v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 Kidd \u0111\u00e3 tuy\u00ean \u00e1n t\u1ed9i danh \u0111\u1ea1o d\u1ed1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u1ed3 c\u1eed h\u00e0nh nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua nh\u1eb1m ng\u00e0y 14 th\u00e1ng Nisan, l\u00e0 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00e1nh l\u1ecbch (Tham kh\u1ea3o: A History of the Early Church to A.D. 500, trang 83).<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf sau, Satan ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u00e3nh li\u1ec7t v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u00fang l\u00e0m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i k\u1ec3 c\u1ea3 ng\u00e0y Sab\u00e1t. N\u0103m ch\u00fang l\u00e0m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 n\u0103m 167 SCN, n\u0103m ch\u00fang l\u00e0m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ng\u00e0y Sab\u00e1t l\u00e0 n\u0103m 321 SCN. D\u00f9 v\u1eady, l\u1ebd th\u1eadt ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb Satan gi\u1eabm ph\u00e1 m\u00e0 b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u0129nh vi\u1ec5n nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u. Nh\u01b0 l\u1eddi ti\u00ean tri, t\u00f9y theo t\u1eebng th\u1eddi \u0111\u1ea1i, s\u1ef1 s\u00e1ng c\u1ee7a l\u1ebd th\u1eadt l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u soi s\u00e1ng ra. Ruther t\u1ecf ra t\u1ef1 do \u0111\u1ee9c tin, h\u1ed9i th\u00e1nh B\u00e1pt\u00edt th\u00ec ph\u00e9p B\u00e1pt\u00eam, gi\u00e1o h\u1ed9i C\u01a1 \u0110\u1ed1c ph\u1ee5c l\u00e2m ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y th\u00ec t\u1ecf ra ng\u00e0y Sab\u00e1t. B\u00e2y gi\u1edd, l\u1ebd th\u1eadt c\u00f2n l\u1ea1i cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, l\u00e0 l\u1ebd th\u1eadt h\u1ea7u cho \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u1ecf ra L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, l\u00e0 l\u1ebd th\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ecdn v\u1eb9n, v\u00e0 rao truy\u1ec1n h\u1ebft th\u1ea3y cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1ebd th\u1eadt s\u1ef1 s\u1ed1ng, nh\u1edd \u0111\u00f3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i s\u1ef1 gi\u00e1ng l\u00e2m c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, v\u00e0 c\u0169ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda s\u1ea1ch b\u1edfi huy\u1ebft c\u1ee7a Chi\u00ean Con L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i v\u00e0o s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Tin t\u1ee9c n\u00e0y m\u00e0 \u0111ang rao truy\u1ec1n b\u00e2y gi\u1edd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tin t\u1ee9c m\u1edbi m\u1ebb. L\u1ea1i l\u00e0 Tin L\u00e0nh m\u00e0 ch\u00ednh \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 d\u1ea1y d\u1ed7 v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 rao truy\u1ec1n. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Phil\u00edp 4:9 \u201cH\u1ec5 s\u1ef1 g\u00ec anh em \u0111\u00e3 h\u1ecdc, \u0111\u00e3 nh\u1eadn, \u0111\u00e3 nghe \u1edf n\u01a1i t\u00f4i, v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y trong t\u00f4i, h\u00e3y l\u00e0m \u0111i, th\u00ec \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u1ee7a s\u1ef1 b\u00ecnh an s\u1ebd \u1edf c\u00f9ng anh em.\u201d<\/p>\n<p>I C\u00f4rinht\u00f4 11:23-26 \u201cV\u1ea3, t\u00f4i c\u00f3 nh\u1eadn n\u01a1i Ch\u00faa \u0111i\u1ec1u t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1ea1y cho anh em: \u1ea4y l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, trong \u0111\u00eam Ng\u00e0i b\u1ecb n\u1ed9p, l\u1ea5y b\u00e1nh, t\u1ea1 \u01a1n, r\u1ed3i b\u1ebb ra m\u00e0 ph\u00e1n r\u1eb1ng: N\u1ea7y l\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 ta, v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u00e0 ph\u00f3 cho; h\u00e3y l\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec3 nh\u1edb ta. C\u0169ng m\u1ed9t th\u1ec3 \u1ea5y, sau khi \u0103n b\u1eefa t\u1ed1i r\u1ed3i, Ng\u00e0i l\u1ea5y ch\u00e9n v\u00e0 ph\u00e1n r\u1eb1ng: Ch\u00e9n n\u1ea7y l\u00e0 s\u1ef1 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi trong huy\u1ebft ta; h\u1ec5 khi n\u00e0o c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i u\u1ed1ng, h\u00e3y l\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u1ec3 nh\u1edb ta. \u1ea4y v\u1eady, m\u1ed7i l\u1ea7n anh em \u0103n b\u00e1nh n\u1ea7y, u\u1ed1ng ch\u00e9n n\u1ea7y, th\u00ec rao s\u1ef1 ch\u1ebft c\u1ee7a Ch\u00faa cho t\u1edbi l\u00fac Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn.\u201d (So s\u00e1nh: Luca 22:7-20).<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi l\u00e0 nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. C\u1ea3 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u1eabn s\u1ee9 \u0111\u1ed3 Phaol\u00f4 \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 ra nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 g\u1ecdi l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.<\/p>\n<h2 id=\"chuong-3-che-do-cua-giao-uoc-moi\">Ch\u01b0\u01a1ng 3 Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi<\/h2>\n<p>B\u1edfi v\u00ec giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi l\u00e0m tr\u1ecdn v\u1eb9n giao \u01b0\u1edbc c\u0169, n\u00ean c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 v\u1ec1 v\u0103n t\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi c\u1ee7a Th\u00e1nh Linh. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>I C\u00f4rinht\u00f4 5:7-8 \u201cV\u00ec \u00d0\u1ea5ng Christ l\u00e0 con sinh l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft r\u1ed3i. V\u1eady th\u00ec, ch\u00fang ta h\u00e3y gi\u1eef l\u1ec5 (l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3).\u201d, hay:<\/p>\n<p>H\u00eab\u01a1r\u01a1 7:12 \u201cCh\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i th\u00ec lu\u1eadt ph\u00e1p c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i.\u201d<\/p>\n<p>Ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 v\u1ec1 ch\u1eef \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 c\u1ee7a Th\u00e1nh Linh. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus Christ \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, l\u00e0 h\u00e0nh s\u1ef1 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 l\u00e0m khi cho d\u00e2n s\u1ef1 Ng\u00e0i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, m\u00e0 ban cho ch\u00fang ta giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi b\u1edfi nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 v\u00e0o \u0111\u00eam cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf r\u1eb1ng ng\u00e0y \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e0y ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi th\u1ebf gian t\u1ed9i \u00e1c n\u00e0y (\u00cad\u00edpt\u00f4) (So s\u00e1nh: Luca 22:7-13, 19-20, Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 13:8-10).<\/p>\n<p>L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u1eadp ra cho ph\u00e9p ch\u00fang ta \u0103n b\u00e1nh, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a Ng\u00e0i thay cho vi\u1ec7c \u0103n th\u1ecbt chi\u00ean con, v\u00e0 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u nho t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho huy\u1ebft c\u1ee7a Ng\u00e0i thay cho vi\u1ec7c r\u01b0\u1edbi huy\u1ebft chi\u00ean con tr\u00ean b\u00e0n th\u1edd hay d\u00e2n s\u1ef1. Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 quy t\u1eafc giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u00e0 Ng\u00e0i ban cho, nh\u1edd \u0111\u00f3 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c tinh s\u1ea1ch v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh \u201c\u0111\u1ec1n th\u1edd c\u1ee7a Th\u00e1nh Linh m\u00e0 Th\u00e1nh Linh \u1edf l\u1ea1i\u201d. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, ch\u00fang ta ph\u1ea3i ghi nh\u1edb v\u00e0 rao truy\u1ec1n ng\u00e0y n\u00e0y (So s\u00e1nh: I C\u00f4rinht\u00f4 11:23-26, Luca 22:15-20, Gi\u0103ng 6:53-55).<\/p>\n<p>Gi\u00e1 nh\u01b0 nghi th\u1ee9c L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, l\u00e0 h\u00e0nh s\u1ef1 cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u1ec3 l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nh\u1eb1m \u0111\u00fang ng\u00e0y quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u00e0nh b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ch\u00ednh Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng \u0103n u\u1ed1ng ti\u1ec7c th\u00e1nh hay gi\u1eef \u0111i\u1ec1u \u1ea5y v\u00e0o b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eady. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho ch\u00fang ta, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus ch\u1edd \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 ph\u00e1n r\u1eb1ng \u201cTa r\u1ea5t mu\u1ed1n \u0103n L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.\u201d S\u1edf d\u0129 Ng\u00e0i ph\u00e1n r\u1eb1ng \u201cTa r\u1ea5t mu\u1ed1n \u0103n l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, tr\u01b0\u1edbc khi ta ch\u1ecbu \u0111au \u0111\u1edbn.\u201d (Luca 22:15) l\u00e0 v\u00ec n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Ng\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng nghi\u1ec7m tr\u1ecdn v\u1eb9n. Cho n\u00ean, Ng\u00e0i \u0111\u00e3 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang ng\u00e0y v\u00e0 r\u1ea5t mu\u1ed1n \u0103n L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Ng\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady. B\u1edfi v\u1eady, Kinh Th\u00e1nh g\u1ecdi nghi th\u1ee9c \u1ea5y l\u00e0 bu\u1ed5i ti\u1ec7c \u0103n L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua (Tham kh\u1ea3o: Luca 22:8-15, Mathi\u01a1 26:17, M\u00e1c 14:12-14).<\/p>\n<p>Nh\u1eb1m ng\u00e0y 14 th\u00e1ng gi\u00eang theo l\u1ecbch c\u1ee7a Giu\u0111e, l\u00e0 \u0111\u00fang ng\u00e0y \u0111\u00fang th\u00e1ng m\u00e0 chi\u00ean con L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft tr\u1ea3i qua th\u1eddi gian d\u00e0i \u0111\u1eb1ng \u0111\u1eb5ng h\u01a1n 1500 n\u0103m, \u00d0\u1ea5ng Christ \u0111\u00e3 \u0103n ti\u1ec7c L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 Ng\u00e0i, v\u00e0 l\u1ea5y ng\u00e0y l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 n\u00e0y l\u1eadp ra ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m s\u1ef1 ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 Chi\u00ean Con c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u1ea5t t\u1ed9i l\u1ed7i th\u1ebf gian n\u00e0y \u0111i. \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus Christ l\u1ea5y c\u00f4ng lao chu\u1ed9c t\u1ed9i l\u1edbn lao c\u1ee7a Ng\u00e0i m\u00e0 \u0111\u00f3ng \u1ea5n giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi cho nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua.<\/p>\n<p>B\u00e1nh c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua t\u1ee9c l\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1, v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u nho c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua b\u00e8n l\u00e0 huy\u1ebft b\u00e1u c\u1ee7a Ng\u00e0i \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ed5 tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 v\u1eady. L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 nghi th\u1ee9c t\u1ecf b\u00e0y t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng chu\u1ed9c t\u1ed9i l\u1edbn lao c\u1ee7a Ng\u00e0i cho ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng. V\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ph\u00e1n nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>Luca 22:19-20 \u201c\u00d0o\u1ea1n, Ng\u00e0i c\u1ea7m l\u1ea5y b\u00e1nh, t\u1ea1 \u01a1n xong, b\u1ebb ra ph\u00e2n ph\u00e1t cho m\u00f4n \u0111\u1ed3, m\u00e0 ph\u00e1n r\u1eb1ng: N\u1ea7y l\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 ta, \u0111\u00e3 v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u00e0 ph\u00f3 cho; h\u00e3y l\u00e0m s\u1ef1 n\u00e0y \u0111\u1ec3 nh\u1edb \u0111\u1ebfn ta. Khi \u0103n xong, Ng\u00e0i c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea5y ch\u00e9n \u0111\u01b0a cho m\u00f4n \u0111\u1ed3, m\u00e0 ph\u00e1n r\u1eb1ng: Ch\u00e9n n\u1ea7y l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi trong huy\u1ebft ta v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u00e0 \u0111\u1ed5 ra.\u201d<\/p>\n<p>Gi\u0103ng 6:53-56 \u201c\u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus b\u00e8n ph\u00e1n c\u00f9ng h\u1ecd r\u1eb1ng: Qu\u1ea3 th\u1eadt, qu\u1ea3 th\u1eadt, ta n\u00f3i c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, n\u1ebfu c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng \u0103n th\u1ecbt c\u1ee7a Con ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng kh\u00f4ng u\u1ed1ng huy\u1ebft Ng\u00e0i, th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng trong c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e2u. Ai \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 u\u1ed1ng huy\u1ebft ta th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi; n\u01a1i ng\u00e0y sau r\u1ed1t, ta s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ed1ng l\u1ea1i. V\u00ec th\u1ecbt ta th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0103n, huy\u1ebft ta th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ed3 u\u1ed1ng. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0103n th\u1ecbt ta v\u00e0 u\u1ed1ng huy\u1ebft ta, th\u00ec \u1edf trong ta, v\u00e0 ta \u1edf trong ng\u01b0\u1eddi.\u201d<\/p>\n<p>B\u1edfi l\u1eddi n\u00e0y, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 l\u1ea5y th\u00e2n th\u1ec3 s\u1eafp b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 v\u00e0 huy\u1ebft b\u00e1u s\u1eafp b\u1ecb \u0111\u1ed5 ra tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 Chi\u00ean Con c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 \u0111\u00f3ng \u1ea5n cho nghi th\u1ee9c l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. B\u1edfi v\u1eady, nh\u1edd nghi th\u1ee9c n\u00e0y ch\u00fang ta nh\u1eadn l\u00e3nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00ec c\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf trong \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng nh\u1eadn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m cho s\u1ed1ng l\u1ea1i n\u01a1i ng\u00e0y sau r\u1ed1t v\u1eady.<\/p>\n<p>V\u00e0, Ng\u00e0i l\u1ea5y ch\u00e9n m\u00e0 ph\u00e1n r\u1eb1ng \u201cCh\u00e9n n\u1ea7y l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi trong huy\u1ebft Ta v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u00e0 \u0111\u1ed5 ra.\u201d (Luca 22:20), v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch chi ti\u1ebft v\u1ec1 r\u01b0\u1ee3u nho nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>Gi\u0103ng 15:5 \u201cTa l\u00e0 g\u1ed1c nho, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 nh\u00e1nh. Ai c\u1ee9 \u1edf trong ta v\u00e0 ta trong h\u1ecd th\u00ec sinh ra l\u1eafm tr\u00e1i; v\u00ec ngo\u00e0i ta, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1eb3ng l\u00e0m chi \u0111\u01b0\u1ee3c.\u201d<\/p>\n<p>Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u00e1n ra l\u1eddi n\u00e0y trong khi ban r\u01b0\u1ee3u nho t\u1ea1i n\u01a1i c\u1eed h\u00e0nh ti\u1ec7c th\u00e1nh cu\u1ed1i c\u00f9ng. Khi l\u1eadp giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi trong nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua b\u1edfi c\u00f4ng lao chu\u1ed9c t\u1ed9i y\u00eau th\u01b0\u01a1ng to l\u1edbn, Ng\u00e0i ph\u00e1n r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Gi\u0103ng 13:34 \u201cTa ban cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u0103n m\u1edbi, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i y\u00eau nhau; nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 y\u00eau c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i th\u1ec3 n\u00e0o, th\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u0169ng h\u00e3y y\u00eau nhau th\u1ec3 \u1ea5y.\u201d<\/p>\n<p>Gi\u0103ng 15:12 \u201c\u00d0i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a ta \u0111\u00e2y n\u1ea7y: C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y y\u00eau nhau, c\u0169ng nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 y\u00eau c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.\u201d<\/p>\n<p>Gi\u0103ng 13:13-15 \u201cC\u00e1c ng\u01b0\u01a1i g\u1ecdi ta b\u1eb1ng Th\u1ea7y b\u1eb1ng Ch\u00faa; c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u00f3i ph\u1ea3i, v\u00ec ta th\u1eadt v\u1eady. V\u1eady, n\u1ebfu ta l\u00e0 Ch\u00faa l\u00e0 Th\u1ea7y, m\u00e0 \u0111\u00e3 r\u1eeda ch\u00e2n cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i th\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u0169ng n\u00ean r\u1eeda ch\u00e2n l\u1eabn cho nhau. V\u00ec ta \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, \u0111\u1ec3 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 l\u00e0m cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.\u201d<\/p>\n<p>L\u1eddi ph\u00e1n \u201cTa ban cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u0103n m\u1edbi.\u201d trong s\u00e1ch Gi\u0103ng 13:34 c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 l\u1eddi \u201cCh\u00e9n n\u1ea7y l\u00e0 giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi trong huy\u1ebft Ta v\u00ec c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u00e0 \u0111\u1ed5 ra.\u201d trong s\u00e1ch Luca 22:20. Trong 3 s\u00e1ch Tin L\u00e0nh kia kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec1u r\u0103n m\u1edbi\u201d, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u00e0 \u201cgiao \u01b0\u1edbc m\u1edbi\u201d ho\u1eb7c \u201cgiao \u01b0\u1edbc\u201d; c\u00f2n trong s\u00e1ch Gi\u0103ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u00e9p l\u00e0 \u201cgiao \u01b0\u1edbc m\u1edbi\u201d, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec1u r\u0103n m\u1edbi\u201d (Gi\u0103ng 13:34, 15:10-12). Giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi n\u00e0y, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n m\u1edbi n\u00e0y l\u00e0 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua trong y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m \u00d0\u1ea5ng C\u1ee9u Chu\u1ed9c l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 c\u1ee9u chu\u1ed9c ch\u00fang ta; qua \u0111\u00f3 ch\u00fang ta y\u00eau th\u01b0\u01a1ng \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus nh\u01b0 ch\u00ednh Ng\u00e0i \u0111\u00e3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ch\u00fang ta, v\u00e0 anh em ch\u00fang ta c\u0169ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng l\u1eabn nhau trong \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus n\u1eefa. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>I C\u00f4rinht\u00f4 10:16-17 \u201cC\u00e1i ch\u00e9n ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh m\u00e0 ch\u00fang ta ch\u00fac ph\u01b0\u1edbc, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00f4ng v\u1edbi huy\u1ebft c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng Christ sao? C\u00e1i b\u00e1nh m\u00e0 ch\u00fang ta b\u1ebb, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00f4ng v\u1edbi th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng Christ sao? V\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i b\u00e1nh, ch\u00fang ta d\u1ea7u nhi\u1ec1u, c\u0169ng ch\u1ec9 m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3; b\u1edfi ch\u01b0ng ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea7n chung trong m\u1ed9t c\u00e1i b\u00e1nh.\u201d Do \u0111\u00f3, qua nghi th\u1ee9c L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua n\u00e0y, anh em ch\u00fang ta kh\u00f4ng ch\u1ec9 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng l\u1eabn nhau m\u00e0 c\u00f2n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 trong \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus.<\/p>\n<p>Gi\u1ed1ng nh\u01b0 kh\u00f4ng h\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o gh\u00e9t th\u00e2n th\u1ec3 m\u00ecnh, n\u1ebfu ch\u00fang ta tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 trong \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus th\u00ec ch\u00fang ta c\u0169ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng anh em nh\u01b0 l\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh v\u1eady.<\/p>\n<h3 id=\"le-vuot-qua-va-tiec-thanh-cuoi-cung\">L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0 ti\u1ec7c th\u00e1nh cu\u1ed1i c\u00f9ng<\/h3>\n<p>Ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus k\u1ef7 ni\u1ec7m nghi th\u1ee9c l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u00e0 l\u00e0 v\u00e0o m\u1ed9t h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, l\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng gi\u00eang, v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i sau khi m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eb7n. Nh\u01b0ng trong s\u00e1ch Tin L\u00e0nh Mathi\u01a1, c\u00f9ng s\u00e1ch Tin L\u00e0nh M\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch Tin L\u00e0nh Luca, t\u1ee9c l\u00e0 trong 3 quy\u1ec3n s\u00e1ch Tin L\u00e0nh \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ph\u00e1n r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng \u201cH\u00e3y d\u1ecdn L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua.\u201d, v\u00e0 \u201cTa r\u1ea5t mu\u1ed1n \u0103n L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua n\u00e0y.\u201d (So s\u00e1nh: Mathi\u01a1 26:17, M\u00e1c 14:12, Luca 22:7-8, 13-15), m\u00e0 ai c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi \u0111\u00edch th\u00e2n \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 ph\u00e1n \u0111\u00e2y?<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng ch\u00ednh ng\u00e0y m\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 m\u1edbi l\u00e0 ng\u00e0y L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. H\u1ecd l\u1ea5y c\u1edb r\u1eb1ng b\u1edfi v\u00ec \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u00e0 Chi\u00ean Con c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, n\u00ean ch\u1eb3ng ph\u1ea3i Ng\u00e0i ph\u1ea3i b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 v\u00e0o ng\u00e0y gi\u1ebft chi\u00ean con L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua hay sao. Gi\u1ea3i ngh\u0129a nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 do h\u1ecd ch\u1eb3ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, v\u00e0 s\u1ef1 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a l\u1eddi ti\u00ean tri \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf b\u00e0y ra th\u00f4ng qua c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng th\u1eadt th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 v\u00e0 c\u00e1c c\u1ee7a l\u1ec5. Tr\u00ean kh\u00eda c\u1ea1nh v\u1ec1 s\u1ef1 \u1ee9ng nghi\u1ec7m l\u1eddi ti\u00ean tri th\u00ec c\u1ee7a l\u1ec5 \u0110\u1ea1i L\u1ec5 Chu\u1ed9c T\u1ed9i l\u1edbn h\u01a1n chi\u00ean con L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. C\u1ee7a l\u1ec5 \u0110\u1ea1i L\u1ec5 Chu\u1ed9c T\u1ed9i ph\u1ea3i b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0o ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 7 th\u00e1nh l\u1ecbch (So s\u00e1nh: H\u00eab\u01a1r\u01a1 13:11-12, L\u00eavi K\u00fd 16:27-34). V\u1eady th\u00ec, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus c\u0169ng l\u00e0 c\u1ee7a l\u1ec5 \u0110\u1ea1i L\u1ec5 Chu\u1ed9c T\u1ed9i n\u00ean \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u1ecb \u0111\u00f3ng \u0111inh tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u1ea1i L\u1ec5 Chu\u1ed9c T\u1ed9i, l\u00e0 ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 7 hay sao?<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u00e0 c\u1ee7a l\u1ec5 trong h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3. Ng\u00e0i l\u00e0 c\u1ee7a l\u1ec5 thi\u00eau h\u1eb1ng hi\u1ebfn h\u1eb1ng d\u00e2ng m\u1ed7i ng\u00e0y (Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 29:38-39), c\u0169ng l\u00e0 c\u1ee7a l\u1ec5 con chi\u00ean Sab\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng v\u00e0o ng\u00e0y Sab\u00e1t (D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 28:9-10), c\u0169ng l\u00e0 chi\u00ean con L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua (I C\u00f4rinht\u00f4 5:7-8), l\u1ea1i l\u00e0 c\u1ee7a l\u1ec5 \u0110\u1ea1i L\u1ec5 Chu\u1ed9c T\u1ed9i n\u1eefa. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho m\u1ecdi l\u1eddi ti\u00ean tri \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng nghi\u1ec7m tr\u1ecdn v\u1eb9n th\u00ec ng\u00e0y hy sinh c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u00e0y 15 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00e1nh l\u1ecbch.<\/p>\n<p>L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 ng\u00e0y l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Giu\u0111a, n\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00f3ng \u0111inh t\u1ed9i nh\u00e2n tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1edfi v\u00ec L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5 m\u1eebng l\u1edbn n\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0a t\u1ed9i nh\u00e2n ra h\u00e0nh h\u00ecnh tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1. \u00d0i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong Kinh Th\u00e1nh r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3, s\u1ee9 \u0111\u1ed3 Phier\u01a1 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft giam trong nh\u00e0 t\u00f9 v\u00e0o \u0111\u00fang L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn khi L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua tr\u00f4i qua. Ng\u00e0y m\u00e0 thi\u00ean s\u1ee9 c\u1ee7a Ch\u00faa gi\u1ea3i c\u1ee9u Phier\u01a1 ra kh\u1ecfi ng\u1ee5c ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u00eam L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua (Tham kh\u1ea3o: C\u00f4ng V\u1ee5 C\u00e1c S\u1ee9 \u00d0\u1ed3 12:1-10). Song, b\u1edfi v\u00ec L\u1ec5 B\u00e1nh Kh\u00f4ng Men, t\u1ee9c l\u00e0 ng\u00e0y 15 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00e1nh l\u1ecbch, v\u1eeba l\u00e0 ng\u00e0y d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00cad\u00edpt\u00f4 (D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 33:3), v\u1eeba l\u00e0 ng\u00e0y ng\u01b0\u1eddi \u00cad\u00edpt\u00f4 ch\u00f4n h\u1ebft th\u1ea3y x\u00e1c con \u0111\u1ea7u l\u00f2ng c\u1ee7a h\u1ecd (D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 33:4), n\u00ean ng\u01b0\u1eddi Giu\u0111a c\u00f3 m\u1ed9t t\u1eadp qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i l\u00e2u \u0111\u1eddi l\u00e0 \u0111\u00f3ng \u0111inh t\u1ed9i nh\u00e2n tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 nh\u1eb1m ng\u00e0y n\u00e0y. \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00fang ta t\u1eeb d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 r\u1ee7a s\u1ea3, b\u1edfi s\u1ef1 b\u1ecb treo l\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1, l\u00e0 n\u01a1i r\u1ee7a s\u1ea3 m\u00e0 t\u1ed9i nh\u00e2n ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Galati 3:13 \u201c\u00d0\u1ea5ng Christ \u0111\u00e3 chu\u1ed9c ch\u00fang ta kh\u1ecfi s\u1ef1 r\u1ee7a s\u1ea3 c\u1ee7a lu\u1eadt ph\u00e1p, b\u1edfi Ng\u00e0i \u0111\u00e3 n\u00ean s\u1ef1 r\u1ee7a s\u1ea3 v\u00ec ch\u00fang ta, &#8211; v\u00ec c\u00f3 l\u1eddi ch\u00e9p: \u00d0\u00e1ng r\u1ee7a thay l\u00e0 k\u1ebb b\u1ecb treo tr\u00ean c\u00e2y g\u1ed7.\u201d (So s\u00e1nh: Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 21:22-23)<\/p>\n<p>N\u1ebfu nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ed9t c\u00e1ch k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng nhi\u1ec1u c\u00e2u trong Kinh Th\u00e1nh th\u00ec s\u1ebd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng ng\u00e0y \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus b\u1ecb treo tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1 ch\u00ednh l\u00e0 L\u1ec5 B\u00e1nh Kh\u00f4ng Men, l\u00e0 h\u00f4m sau ng\u00e0y L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. Cho n\u00ean, ng\u00e0y \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0103n L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 \u0111\u00fang ng\u00e0y ng\u01b0\u1eddi ta gi\u1ebft con sinh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, t\u1ee9c l\u00e0 bu\u1ed5i chi\u1ec1u t\u1ed1i ng\u00e0y 14 th\u00e1ng gi\u00eang th\u00e1nh l\u1ecbch. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>M\u00e1c 14:12 \u201cNg\u00e0y th\u1ee9 nh\u1ee9t v\u1ec1 l\u1ec5 \u0103n b\u00e1nh kh\u00f4ng men, l\u00e0 ng\u00e0y gi\u1ebft chi\u00ean con l\u00e0m l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 th\u01b0a c\u00f9ng \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus r\u1eb1ng: Th\u1ea7y mu\u1ed1n ch\u00fang t\u00f4i \u0111i d\u1ecdn cho th\u1ea7y \u0103n l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u00e2u?\u201d<\/p>\n<h3 id=\"le-vuot-qua-cuu-uoc-la-guong-soi-cua-le-vuot-qua-tan-uoc\">L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua C\u1ef1u \u01af\u1edbc l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng soi c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua T\u00e2n \u01af\u1edbc<\/h3>\n<p>B\u00e2y gi\u1edd, l\u1ea7n theo l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean gi\u1eef v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc th\u00ec nh\u01b0 sau: D\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4 (Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 12:12-42). V\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 hai sau khi ra kh\u1ecfi \u00cad\u00edpt\u00f4, h\u1ecd c\u0169ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng ngay sau khi d\u1ef1ng xong \u0111\u1ec1n t\u1ea1m (So s\u00e1nh: Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 40:1-25, D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 9:1-14). \u0110\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac sinh ho\u1ea1t 40 n\u0103m n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111i v\u00e0o x\u1ee9 Canaan, d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean c\u0169ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua t\u1ea1i Ghinhganh \u0111\u1ed1i di\u1ec7n \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng Gi\u00earic\u00f4, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111i v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ee9 Canaan (Gi\u00f4su\u00ea 5:10-15). Song, sau khi v\u00e0o x\u1ee9 Canaan, h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng theo m\u1ea1ng l\u1ecbnh c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 do \u0111\u00f3 h\u1ecd b\u1ecb m\u1eafc ph\u1ea3i suy ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, v\u00e0 th\u1edd l\u1ea1y ch\u00fang, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111\u1ea1i vua Gi\u00f4sia v\u00e0 \u00cax\u00eachia, khi d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean hi\u1ec3u bi\u1ebft \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00f4ng qua \u0111\u1ea5ng ti\u00ean tri, th\u00ec nh\u1edd \u0111\u00f3 h\u1ecd ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n di\u1ec7n (So s\u00e1nh: II C\u00e1c Vua 23:1-25, II S\u1eed K\u00fd 30:1-27, 31:1). V\u1ea3, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb n\u01a1i phu t\u00f9 Babyl\u00f4n, d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean d\u1ef1ng l\u1ea1i \u0111\u1ec1n th\u1edd v\u00e0 c\u0169ng gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e1nh s\u1ea1ch (Ex\u01a1ra 6:14-22). L\u1ea1i nh\u1ea5t l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 Ng\u00e0i b\u1eb1ng lu\u1eadt ph\u00e1p m\u1edbi (So s\u00e1nh: Luca 22:7-20, I C\u00f4rinht\u00f4 11:23-26). V\u1eady, ch\u00fang ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng m\u1ed7i l\u00fac c\u00f4ng cu\u1ed9c l\u1edbn lao c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng nghi\u1ec7m, th\u00ec \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y t\u1ecf ra th\u00f4ng qua L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua.<\/p>\n<p>V\u1eady, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi C\u1ef1u \u01af\u1edbc l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng, c\u00f2n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u1eadt th\u1ec3 n\u1eb1m \u1edf th\u1eddi \u0111\u1ea1i Tin L\u00e0nh. \u00d0\u1ebfn khi ch\u00fang ta hi\u1ec3u bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ecdn v\u1eb9n nguy\u00ean l\u00fd s\u00e2u nhi\u1ec7m v\u1ec1 h\u00ecnh b\u00f3ng \u1ea5y, th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus l\u00e0 g\u00ec. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u01a1n n\u1eefa th\u00ec l\u1ecbch s\u1eed 40 n\u0103m h\u00e0nh tr\u00ecnh t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng c\u1ee7a d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean sau khi ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4 l\u00e0 s\u1ef1 ph\u1ea3n \u00e1nh cho nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ea3y \u0111\u1ebfn trong 2000 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i Tin L\u00e0nh v\u1eady. Trong c\u00e1c l\u1ecbch s\u1eed 40 n\u0103m t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng, ch\u00fang ta lo\u1ea1i b\u1ecf ph\u1ea7n chi ti\u1ebft m\u00e0 ch\u1ec9 k\u1ec3 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1ecbch s\u1eed v\u1ec1 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef v\u00e0o \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4 l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u1ee3c \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 gi\u1eef c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 l\u00e0 th\u1eadt th\u1ec3; L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean gi\u1eef t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng Sinai v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 hai (D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd 9:1-14) l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e3 gi\u1eef b\u1eb1ng giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi sau khi \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus th\u0103ng thi\u00ean l\u00e0 th\u1eadt th\u1ec3; c\u00f2n L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean gi\u1eef t\u1ea1i Ghinhganh \u0111\u1ed1i di\u1ec7n \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng Gi\u00earic\u00f4 v\u00e0o \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi s\u1eafp \u0111i v\u00e0o x\u1ee9 Canaan sau 40 n\u0103m h\u00e0nh tr\u00ecnh t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3n, l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng, v\u00e0 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c con c\u00e1i s\u00f3t l\u1ea1i gi\u1eef v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i Tin L\u00e0nh \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111i v\u00e0o x\u1ee9 Canaan tr\u00ean tr\u1eddi l\u00e0 th\u1eadt th\u1ec3.<\/p>\n<p>Th\u00f4ng qua M\u00f4ise, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ea7u cho d\u1eabn d\u1eaft d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n x\u00e1c th\u1ecbt t\u1eeb \u00cad\u00edpt\u00f4 \u0111i ra n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng b\u1edfi L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef t\u1ea1i x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng c\u1ee7a c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng lai. V\u00e0 th\u1eadt th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ef1 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus d\u1eabn d\u1eaft d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean ph\u1ea7n linh h\u1ed3n \u0111i ra n\u01a1i \u0111\u1ed3ng v\u1eafng \u0111\u1ee9c tin b\u1edfi s\u1ef1 gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 v\u00e0 v\u00e1c th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1.<\/p>\n<h3 id=\"le-vuot-qua-boi-ay-ma-noi-hang-ho-cua-ma-qui-bi-lo-ra\">L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, b\u1edfi \u1ea5y m\u00e0 n\u01a1i hang h\u1ed1 c\u1ee7a ma qu\u1ec9 b\u1ecb l\u1ed9 ra<\/h3>\n<p>S\u1ee9 \u0111\u1ed3 Gi\u0103ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ebd th\u1eadt s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n, b\u1edfi \u1ea5y m\u00e0 ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a ma qu\u1ec9 v\u00e0 hang h\u1ed1 c\u1ee7a t\u00e0 th\u1ea7n b\u1ecb l\u1ed9 ra, v\u00e0 ch\u00e9p nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 18:1-3 \u201cSau \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, t\u00f4i th\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ecb thi\u00ean s\u1ee9 kh\u00e1c \u1edf tr\u00ean tr\u1eddi xu\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1edbn, v\u00e0 s\u1ef1 vinh hi\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfu r\u1ef1c r\u1ee1 tr\u00ean \u0111\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi k\u00eau l\u1edbn ti\u1ebfng r\u1eb1ng: Babyl\u00f4n l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 r\u1ed3i, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 r\u1ed3i! Th\u00e0nh \u1ea5y \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a c\u00e1c ma qu\u1ec9, n\u01a1i hang h\u1ed1 c\u1ee7a m\u1ecdi t\u00e0 th\u1ea7n, hang h\u1ed1 c\u1ee7a m\u1ecdi gi\u1ed1ng chim d\u01a1 d\u00e1y m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta g\u1edbm ghi\u1ebfc.\u201d<\/p>\n<p>\u00d0o\u1ea1n tr\u00ean c\u00f3 c\u00e2u \u201cs\u1ef1 vinh hi\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfu r\u1ef1c r\u1ee1 tr\u00ean \u0111\u1ea5t\u201d, t\u1ea1i \u0111\u00e2y s\u1ef1 s\u00e1ng vinh hi\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ng chi\u1ebfu r\u1ef1c r\u1ee1, b\u1edfi \u1ea5y m\u00e0 cho nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a ma qu\u1ec9 v\u00e0 hang h\u1ed1 c\u1ee7a t\u00e0 th\u1ea7n d\u01a1 d\u00e1y v\u00e0 g\u1edbm ghi\u1ebfc.<\/p>\n<p>Vua Gi\u00f4sia c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1edd l\u1ea1y c\u00e1c th\u1ee9 ma qu\u1ec9 v\u00e0 th\u1ea7n Baanh trong su\u1ed1t 18 n\u0103m v\u00ec ch\u1eb3ng h\u1ec1 nh\u1eadn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u1edf n\u00ean ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a ma qu\u1ec9 v\u00e0 hang h\u1ed1 c\u1ee7a t\u00e0 th\u1ea7n d\u01a1 d\u00e1y v\u00e0 g\u1edbm ghi\u1ebfc. Nh\u01b0ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn v\u00e0o \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i \u1ea5y \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i ma qu\u1ec9; t\u1ee9c th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00e0n di\u1ec7t h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi ma qu\u1ec9 (II C\u00e1c Vua 23:1-7); v\u00e0 sau khi gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 tr\u1eeb di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 c\u1ea3 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng c\u1ed1t, th\u1ea7y b\u00f3i t\u1ea1i kh\u1eafp th\u00e0nh n\u1eefa (II C\u00e1c Vua 23:21-25).<\/p>\n<p>V\u1eady n\u00ean, s\u1ef1 s\u00e1ng vinh hi\u1ec3n trong s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 18:1-3 l\u00e0 s\u1ef1 vinh hi\u1ec3n c\u1ee7a l\u1ebd th\u1eadt l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua b\u1edfi huy\u1ebft b\u00e1u c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u1ed5 tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1. Qu\u1ea3 th\u1eadt, n\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ebd th\u1eadt n\u00e0y th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a ma qu\u1ec9 nh\u01b0 nh\u00ecn tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1eb1ng \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1eady. Do \u0111\u00f3, b\u1ea5t lu\u1eadn th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0o, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec nh\u1eadn ra h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c t\u00e0 th\u1ea7n m\u00e0 h\u1ee7y ph\u00e1 n\u00f3 \u0111i, v\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n h\u1ea7u vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u00e3 v\u00e2ng ph\u1ee5c \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t. Ng\u00e0y nay c\u0169ng th\u1ebf, khi hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u00e0 gi\u1eef th\u00ec m\u1eaft linh h\u1ed3n ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra, ch\u1eb3ng nh\u1eefng ch\u00fang ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u00f4n th\u1edd trong l\u00fac kh\u00f4ng hay bi\u1ebft, m\u00e0 c\u00f2n th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 nh\u1eefng h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng trong c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd n\u1eefa v\u00e0 l\u1ea5y n\u00f3 l\u00e0m g\u1edbm ghi\u1ebfc. B\u1edfi l\u1ebd \u0111\u00f3, c\u00e1i m\u00e0 Satan s\u1ee3 v\u00e0 gh\u00e9t nh\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua.<\/p>\n<p>T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, Satan t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch ch\u1ed1ng ph\u00e1, d\u00f9ng h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi \u00e2m m\u01b0u, th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec3 t\u00e0n ph\u00e1 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. B\u1edfi v\u00ec trong \u0111\u00eam L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ra kh\u1ecfi \u00cad\u00edpt\u00f4, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi l\u1eadp ng\u00e0y \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y x\u00e9t \u0111o\u00e1n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u1ea7n kh\u00e1c. H\u00e0ng n\u0103m, n\u1ebfu ch\u00fang ta gi\u1eef L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ea7n n\u00e0o kh\u00e1c x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>B\u1eb1ng h\u00e0nh s\u1ef1 L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus ban cho m\u00f4n \u0111\u1ed3 th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 huy\u1ebft b\u00e1u c\u1ee7a Ng\u00e0i s\u1eafp b\u1ecb treo tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1, v\u00e0 b\u1edfi \u0111\u00f3 Ng\u00e0i l\u1ea5y l\u1ea1i quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Satan m\u00e0 ban cho m\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Ng\u00e0i giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi r\u1ed3i, v\u1eady n\u00ean, n\u1ebfu c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ed3 gi\u1eef ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00ec Satan b\u1ecb di\u1ec7t vong; nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc \u1ea5y th\u00ec Satan n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ed9i th\u00e1nh, s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e0n \u00e1p khi\u1ebfn d\u00e2n \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i, v\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng cho ch\u00fang ta nh\u1edb ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m \u00d0\u1ea5ng C\u1ee9u Chu\u1ed9c, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 c\u1ee9u chu\u1ed9c ch\u00fang ta v\u1eady.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u1ea3 t\u1ed5ng h\u1ed9i d\u00e2n Ys\u01a1ra\u00ean, khi c\u1ea3nh b\u00e1o l\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng r\u1eb1ng k\u1ebb ti\u00ean tri gian d\u1ed1i s\u1ebd d\u1ea5y l\u00ean sau khi m\u00ecnh qua \u0111\u1eddi, M\u00f4ise \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u01b0 sau. \u00d0\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd 13:5 \u201cNh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i gi\u1ebft ti\u00ean tri hay l\u00e0 k\u1ebb hay chi\u00eam bao \u1ea5y, v\u00ec h\u1eafn c\u00f3 gi\u1ee5c d\u1ea5y lo\u1ea1n c\u00f9ng Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng \u0111\u00e3 \u0111em c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, chu\u1ed9c c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u1ecfi nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7, &#8211; \u0111\u1eb7ng x\u00f4 ng\u01b0\u01a1i ra ngo\u00e0i con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 ch\u1ec9 cho ng\u01b0\u01a1i \u0111i. \u1ea4y, ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd di\u1ec7t k\u1ebb hung \u00e1c kh\u1ecfi gi\u1eefa m\u00ecnh l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\u201d<\/p>\n<p>L\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 v\u1ec1 \u201ck\u1ebb gi\u1ee5c d\u1ea5y lo\u1ea1n c\u00f9ng Gi\u00eah\u00f4va \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, l\u00e0 \u00d0\u1ea5ng \u0111\u00e3 \u0111em c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ra kh\u1ecfi x\u1ee9 \u00cad\u00edpt\u00f4, chu\u1ed9c c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u1ecfi nh\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7 v\u00e0o ng\u00e0y L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua\u201d, m\u00e0 \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua v\u1eady.<\/p>\n<p>\u00d0\u1ebfn th\u1eddi \u0111\u1ea1i Tin L\u00e0nh, s\u1ee9 \u0111\u1ed3 Phier\u01a1 c\u0169ng c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1ec1 ti\u00ean tri gi\u1ea3 d\u1ed1i s\u1ebd d\u1ea5y l\u00ean trong t\u01b0\u01a1ng lai nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>II Phier\u01a1 2:1 \u201cD\u1ea7u v\u1eady, trong d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ti\u00ean tri gi\u1ea3, v\u00e0 c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 gi\u00e1o s\u01b0 gi\u1ea3 trong anh em; h\u1ecd s\u1ebd truy\u1ec1n nh\u1eefng \u0111\u1ea1o d\u1ed1i l\u00e0m h\u1ea1i, ch\u1ed1i Ch\u00faa \u0111\u00e3 chu\u1ed9c m\u00ecnh, t\u1ef1 m\u00ecnh chu\u1ed1c l\u1ea5y s\u1ef1 h\u1ee7y ph\u00e1 th\u00ecnh l\u00ecnh.\u201d<\/p>\n<p>\u201cCh\u1ed1i Ch\u00faa \u0111\u00e3 chu\u1ed9c m\u00ecnh\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ea3n b\u1ed9i nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp b\u1edfi c\u00f4ng \u01a1n l\u1edbn lao c\u1ee7a chu\u1ed9c t\u1ed9i. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, s\u1ee9 \u0111\u1ed3 Phaol\u00f4 c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u00e9p r\u1eb1ng \u201cHu\u1ed1ng chi k\u1ebb gi\u00e0y \u0111\u1ea1p Con \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, coi huy\u1ebft c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc, t\u1ee9c l\u00e0 huy\u1ebft m\u00e0 m\u00ecnh nh\u1edd n\u00ean th\u00e1nh, l\u00e0 \u00f4 u\u1ebf, l\u1ea1i khinh l\u1eddn \u00d0\u1ee9c Th\u00e1nh Linh ban \u01a1n, th\u00ec anh em h\u00e1 ch\u1eb3ng t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e1ng b\u1ecb h\u00ecnh r\u1ea5t nghi\u00eam \u0111o\u00e1n ph\u1ea1t hay sao?\u201d (H\u00eab\u01a1r\u01a1 10:29).<\/p>\n<p>\u201cK\u1ebb coi huy\u1ebft c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc, t\u1ee9c l\u00e0 huy\u1ebft m\u00e0 m\u00ecnh nh\u1edd n\u00ean th\u00e1nh, l\u00e0 \u00f4 u\u1ebf\u201d ch\u1ec9 ra nh\u1eefng k\u1ebb coi nghi th\u1ee9c ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 \u00f4 u\u1ebf. Cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay, \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh gi\u1eadt l\u1ea1i quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t b\u1edfi huy\u1ebft \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 tr\u00ean th\u1eadp t\u1ef1 gi\u00e1, Satan kh\u00f4ng t\u1eeb m\u1ed9t th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n gian x\u1ea3o n\u00e0o nh\u1eb1m l\u00e0m cho d\u00e2n s\u1ef1 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi qu\u00ean \u0111i ng\u00e0y c\u1ee7a \u00d0\u1ea5ng C\u1ee9u Chu\u1ed9c, l\u00e0 ng\u00e0y b\u1edfi huy\u1ebft c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi m\u00e0 d\u00e2n Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean th\u00e1nh. N\u00f3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u1eb3ng hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c trung b\u1ea3o c\u1ee7a Th\u1ea7y T\u1ebf L\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng Ph\u1ea9m ch\u00fang ta \u1edf n\u01a1i th\u00e1nh tr\u00ean tr\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta giao th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus n\u1eefa. \u1ea4y l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a Satan.<\/p>\n<p>\u00d0\u1ec3 khi\u1ebfn cho ch\u00fang ta kh\u00f4ng suy ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u00fd ch\u00fang ta ph\u1ea3i ghi nh\u1edb r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1ea5t v\u00e0 ch\u00fa \u00fd h\u01a1n h\u1ebft, Satan b\u00e0y gian k\u1ebf m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u1eadn, khi\u1ebfn cho t\u1ea5m l\u00f2ng ch\u00fang ta b\u1ecb chi\u1ebfm l\u0129nh b\u1edfi c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c. K\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u c\u1ee7a b\u1ecdn l\u1eeba d\u1ed1i \u1ea5y r\u1ea5t ghen gh\u00e9t l\u1ebd th\u1eadt to l\u1edbn l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf ra s\u1ef1 hy sinh chu\u1ed9c t\u1ed9i v\u00e0 \u00d0\u1ea5ng Trung B\u1ea3o to\u00e0n n\u0103ng.<\/p>\n<p>N\u01a1i th\u00e1nh d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u00e0 h\u00ecnh b\u00f3ng c\u1ee7a n\u01a1i th\u00e1nh tr\u00ean tr\u1eddi; \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus Christ c\u1ea7u nguy\u1ec7n cho d\u00e2n Ng\u00e0i \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf d\u01b0\u1edbi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y nh\u1eb1m v\u00e0o nh\u1eefng ng\u00e0y m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n Ng\u00e0i \u0111\u00e3 l\u00e0m cho th\u00e0nh t\u1ef1u c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee7a Ng\u00e0i t\u00f9y theo 3 k\u1ef3 7 l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 (Tham kh\u1ea3o: H\u00eab\u01a1r\u01a1 7:25, R\u00f4ma 8:26-27, 8:34, \u00casai 53:12), b\u1edfi \u0111\u00f3, l\u00e0m cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u00e3 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 gi\u1eef c\u00e1c l\u1ebd th\u1eadt n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c giao th\u00f4ng v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0m cho con c\u00e1i \u0111ang \u1edf d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u00e0y hi\u1ec3u bi\u1ebft l\u00f2ng c\u1ee7a Cha \u1edf tr\u00ean tr\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m cho l\u00f2ng c\u1ee7a con c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi Cha \u1edf tr\u00ean tr\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u00ec th\u1ebf, L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 l\u1ebd th\u1eadt s\u1ef1 s\u1ed1ng, th\u1eadt m\u1ea7u nhi\u1ec7m s\u00e2u th\u1eb3m v\u00e0 k\u1ef3 di\u1ec7u. Khi ch\u00fang ta gi\u1eef l\u1ec5 ti\u1ec7c th\u00e1nh L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00ec: th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u1edd huy\u1ebft c\u1ee7a Ng\u00e0i ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u chu\u1ed9c kh\u1ecfi th\u1ebf gian \u0111\u1ea7y d\u1eaby t\u1ed9i \u00e1c n\u00e0y; th\u1ee9 hai, ch\u00fang ta t\u00f4n k\u00ednh, h\u1ea7u vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c duy ch\u1ec9 \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u r\u0103n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, v\u00ec m\u1ecdi t\u00e0 th\u1ea7n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb di\u1ec7t vong; th\u1ee9 ba, ch\u00fang ta nh\u1eadn quy\u1ec1n th\u1ebf d\u1ea1n d\u0129 \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e2y s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 \u0111i v\u00e0o th\u00e0nh th\u00e1nh c\u1eady v\u00e0o huy\u1ebft c\u1ee7a Chi\u00ean Con L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua. L\u1ea1i L\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua l\u00e0 d\u1ea5u \u1ea5n b\u1edfi \u0111\u00f3 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c tho\u00e1t kh\u1ecfi b\u1ea3y tai v\u1ea1 sau c\u00f9ng (Tham kh\u1ea3o: H\u00eab\u01a1r\u01a1 10:19-20, Xu\u1ea5t \u00cad\u00edpt\u00f4 K\u00fd 12:13-14, \u00cax\u00eachi\u00ean 9:4-7, Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 7:14, 22:14).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1eadp ra lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise (giao \u01b0\u1edbc c\u0169) v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ (giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi) v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc.","protected":false},"author":9,"featured_media":3131,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"post-type\/limit.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[223,219],"tags":[],"class_list":["post-3060","teaching","type-teaching","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-great-legacy","category-teaching"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"S\u00e1ch \u201cLu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1edfi giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc. Th\u00f4ng qua quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1eb1ng con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"S\u00e1ch \u201cLu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1edfi giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc. Th\u00f4ng qua quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1eb1ng con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-05-23T07:14:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1766\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"97 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/\",\"name\":\"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-07T06:15:06+00:00\",\"dateModified\":\"2022-05-23T07:14:53+00:00\",\"description\":\"S\u00e1ch \u201cLu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1edfi giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc. Th\u00f4ng qua quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1eb1ng con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg\",\"width\":1200,\"height\":1766},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/\",\"name\":\"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng\",\"description\":\"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi-VN\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization\",\"name\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png\",\"width\":1001,\"height\":1331,\"caption\":\"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.youtube.com\/WMSCOGTV\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ","description":"S\u00e1ch \u201cLu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1edfi giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc. Th\u00f4ng qua quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1eb1ng con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ","og_description":"S\u00e1ch \u201cLu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1edfi giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc. Th\u00f4ng qua quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1eb1ng con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.","og_url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/","og_site_name":"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng","article_modified_time":"2022-05-23T07:14:53+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":1766,"url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"97 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/","name":"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg","datePublished":"2021-07-07T06:15:06+00:00","dateModified":"2022-05-23T07:14:53+00:00","description":"S\u00e1ch \u201cLu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi \u0110\u1ea5ng An Xang H\u1ed3ng c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 giao \u01b0\u1edbc c\u0169 v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n b\u1edfi giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i T\u00e2n \u01af\u1edbc. Th\u00f4ng qua quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1eb1ng con c\u00e1i c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi gi\u1eef giao \u01b0\u1edbc m\u1edbi.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi-VN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#primaryimage","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg","contentUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/the-law-of-moses-the-law-of-christ-vi.jpg","width":1200,"height":1766},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/teaching\/the-law-of-moses-the-law-of-christ\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a M\u00f4ise v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng Christ"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#website","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/","name":"\u0110\u1ea5ng Christ An Xang H\u1ed3ng","description":"H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi Hi\u1ec7p H\u1ed9i Truy\u1ec1n Gi\u00e1o Tin L\u00e0nh Th\u1ebf Gi\u1edbi","publisher":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi-VN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#organization","name":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi-VN","@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","contentUrl":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/WorldMissionSociety_ChurchofGod_Symbol_Logo.png","width":1001,"height":1331,"caption":"World Mission Society Church of God - \ud558\ub098\ub2d8\uc758\uad50\ud68c \uc138\uacc4\ubcf5\uc74c\uc120\uad50\ud611\ud68c"},"image":{"@id":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.youtube.com\/WMSCOGTV"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/teaching\/3060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/teaching"}],"about":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/teaching"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3060"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/teaching\/3060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3115,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/teaching\/3060\/revisions\/3115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahnsahnghong.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}